Türkiye’de sosyal değişim süreci ve yoksulluk türküleri

Abstract

Bu çalışma, Erken Cumhuriyet döneminde yaşanan yoksulluğu türküler üzerinden tahlil etmeyi amaçlamaktadır. Yoksulluk, insanlığın varoluşundan bu yana mücadele edilen ve henüz üstesinden gelinememiş bir sorundur. Bu çalışmada yoksulluğu çözmek ya da çözümlemekten ziyade, yoksulluğun müzik gibi güçlü bir kültürel unsur vasıtasıyla nasıl ifade edildiği araştırılmıştır. Türküler, toplumun yaşam deneyimlerini, duygularını ve karşılaştıkları zorlukları aksettiren önemli bir kültürel mirastır. Yoksullukla mücadele eden bireylerin ruh hali, yaşam şartları ve sosyal ilişkileri türküler aracılığıyla güçlü bir biçimde dile getirilmiştir. Dönemin yoksulluk türküleriyle beraber köy yaşamının zorlukları, açlıkla mücadele, zengin ile yoksul ayrımı, kentlere göçün sonuçları ve kadercilik gibi konular da işlenmiştir. Dolayısıyla türkü içeriklerindeki çeşitlilik ve değişimden hareketle, toplumdaki değişimin türküler üzerinde belirleyici olduğu çıkarımı yapılabilir. 1923-1960 arasını kapsayan Erken Cumhuriyet döneminin kendine mahsus özelliklerinden biri, ekseriyetle modernleşme ile beraber anılmasıdır. Bu dönemde ülkeyi modern bir ulus devlet haline dönüştürmek için bir dizi reform gerçekleştirilmiş ve sosyal, ekonomik ve kültürel yapıda önemli değişimler yaşanmıştır. Dolayısıyla bu dönemde yoksulluk ile sosyal değişim arasında anlamlı bir ilişki vardır. Dönemin yoksulluğunu anlamada sosyal değişim ve modernleşme yol göstericidir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Dönemin sosyal ve ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak, türkü sözlerine içerik analizi uygulanmıştır. Erken Cumhuriyet dönemine ait türkülerden seçilen örnekler, yoksulluğun yansımalarını anlamak ve değerlendirmek için incelenmiştir.This study aims to analyze poverty in the Early Republican period through folk songs. Poverty is a problem that has been struggled against since the existence of humanity and has yet to be overcome. This study does not resolve or analyze poverty, but rather explores how poverty is expressed through a powerful cultural element such as music. Folk songs are an important cultural heritage that tells the life experiences, emotions and difficulties faced by the society. The mood, living conditions and social relations of individuals struggling with poverty were expressed powerfully through folk songs. Along with the poverty folk songs of the period, topics such as the difficulties of village life, the struggle against hunger, the distinction between rich and poor, the consequences of migration to cities and fatalism were also covered. Therefore, based on the diversity and change in the content of folk songs, it can be inferred that the change in society was decisive on folk songs. One of the unique characteristics of the Early Republican period between 1923 and 1960 is that it is often associated with modernization. During this period, a series of reforms were carried out to transform the country into a modern nation-state and significant changes were experienced in the social, economic and cultural structure. Therefore, there is a significant relationship between poverty and social change in this period. It is possible to say that modernization can be a guide in understanding the poverty of the period. Qualitative research methods were used in this study. Considering the social and economic conditions of the period, content analysis was applied to folk song lyrics. Selected examples of folk songs from the Early Republican period were analyzed to understand and evaluate the reflections of poverty.