Freelance (serbest) çalışanlarda motivasyonun işe bağlılık üzerindeki etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, freelance çalışanların motivasyon düzeylerinin işe bağlılık üzerindeki etkisini incelemektir. Dijitalleşme ve esnekleşme gibi gelişmeler, geleneksel çalışma biçimlerini dönüştürerek freelance modeli yaygınlaştırmıştır. Örgütsel yapılardan bağımsız çalışan bireylerin işlerine olan bağlılıklarını belirleyen temel faktörlerden biri motivasyondur. Bu doğrultuda çalışmada, motivasyonun çok boyutlu yapısının işe bağlılık üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Birinci bölümde, tarihsel süreç içerisinde çalışma biçimlerinin evrimi ve freelance çalışmanın kavramsal çerçevesi ele alınmıştır. İkinci bölümde motivasyon kavramı, araçları ve kuramsal yaklaşımlar; üçüncü bölümde işe bağlılık kavramı, boyutları ve etkileyen faktörler açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise araştırmanın yöntemi, analizleri ve bulgularına yer verilmiştir. Araştırma, çeşitli mesleklerde freelance çalışan 132 kişiden elde edilen verilerle yürütülmüş, analizler SPSS 27.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Regresyon analizine göre, içsel motivasyon ve dışsal düzenleme–maddesel alt boyutlarının işe bağlılık üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu bulunmuştur. Diğer alt boyutlar anlamlı etkiler göstermemiştir. Ayrıca cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durum değişkenlerine göre motivasyon ve işe bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır.The primary purpose of this study is to examine the effect of motivation levels on job involvment among freelancers. With the rise of digitalization and flexibility, traditional employment models have been reshaped, and freelance working has become increasingly widespread. Motivation is considered one of the key factors influencing freelancers’ psychological commitment to their work. In this context, the multidimensional structure of motivation and its impact on work engagement are analyzed. The first chapter discusses the historical evolution of working patterns and the conceptual foundations of freelance work. The second chapter addresses the concept of motivation, motivational tools, and relevant theoretical approaches. The third chapter focuses on the definition, dimensions, and determinants of work engagement. The final chapter presents the methodology, analyses, and findings of the empirical research. The data were collected through an online survey from 132 freelance employees working in various profession and analyzed using SPSS 27.0 software. According to the results of the regression analysis, intrinsic motivation and external regulation–material sub-dimensions were found to have a significant and positive effect on work engagement. Other sub-dimensions did not show statistically significant effects. Additionally, significant differences in motivation and work engagement levels were identified based on gender, educational background, and marital status.