Kur’an-ı Kerim’in dezavantajlı toplum bireylerine yaklaşımı

Abstract

Bu çalışma Kur’an-ı Kerim’in dezavantajlı toplum bireylerine yaklaşımını konu edinmektedir. Dezavantajlı bireyler, toplumun diğer mensuplarıyla aynı fiziksel, biyolojik, sosyo-ekonomik vb. imkânlara sahip olmayan ve bu alanlarda çeşitli yoksunluklar yaşayan kimselerdir. Bu bağlamda çocuklar, kadınlar, yaşlılar, engelliler, yoksullar, göçmenler ve hürriyeti sınırlandırılmış kimseler dezavantajlı olarak kabul edilir. Dezavantajlı bireyler toplumun bir parçası olduğu için onların yaşadığı sorunlar ve karşılaştıkları güçlükler toplumun diğer üyelerini de bir şekilde ilgilendirmektedir. Bunun yanı sıra her insanda dezavantajlı olma potansiyeli vardır. Kur’an insana hitap eden bir kitap olarak, genel anlamda insanların özelde ise çeşitli yoksunluklarla mücadele etmek zorunda kalan dezavantajlı kimselerin gereksinimlerini karşılayacak mahiyettedir. Dolayısıyla Kur’an’ın dezavantajlı bireylerin ihtiyaçlarına yönelik ortaya koyduğu maddî-manevî ilkelerin tespit edilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada Kur’an’ın dezavantajlı bireylere yaklaşımının ortaya konulması ve dezavantajlı bireylerin sorunlarına çözüm üretecek, onların gereksinimlerine cevap verecek ve onları manevî açıdan destekleyecek Kur’anî ilkelerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Yapılan araştırmada Kur’an merkezli olarak dezavantajlı bireylerle ilgili yapılmış kapsamlı bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu nedenle tezde işlenen konu orijinaldir. Tezde doküman analizi metodu kullanılmış olup çalışma nitel karakterlidir. Araştırmamızda sosyal bir konu olan dezavantajlılık, Kur’an bağlamında incelenmiş, tefsir kaynaklarının ve sosyal bilimlerin verileri analiz edilerek Kur’an’ın dezavantajlılık olgusuna yaklaşımı değerlendirilmiştir. Çalışmanın neticesinde Kur’an’ın dezavantajlı bireylere insan olarak gerekli değeri verdiği, haklarını teslim ettiği, karşılaştıkları sorunlara çözüm odaklı yaklaştığı, mükellefiyetlerde bazı kolaylıklar sağladığı, onların sorunlarının çözümü için topluma bir sorumluluk yüklediği ve onları manen destekleyici ilkeler ortaya koyduğu görülmüştürThis study is about the Quran’s approach to disadvantaged individuals in society. Disadvantaged individuals are those who don’t have the same physical, biological, socio-economic opportunities as other members of society and experience various deprivations in these areas. In this context, children, women, elderly, disabled, poor, immigrants and those whose freedoms are restricted are considered disadvantaged. Since disadvantaged individuals are a part of society, the problems and the difficulties are they experienced somehow concern other members of society. In addition, every person has the potential to be disadvantaged. As a book that appeals to people, the Quran is qualified to meet the needs of people in general and disadvantaged people in particular. Therefore, it is important to determine the material and spiritual principles that the Quran puts forward to meet the needs of disadvantaged individuals. This study aims to reveal the principles that will provide solutions to the problems of disadvantaged individuals meet, their needs and support them spiritually within the framework of the Qur'an. In the research conducted, no study was found about this topic according to Qur’an. Therefore, this thesis is an original study. The document analysis method was used in the thesis and this study has qualitative character. As a result, it was seen that the Quran gave the necessary value to disadvantaged individuals, approached the problems they faced with a solution-oriented, gave their rights, provided some conveniences in responsibilities, imposed a responsibility on the society for solve their problems and presented principles that supported them spiritually.