Uluslararası hukukta sulak alanların korunması: Ramsar Sözleşmesi ve Akdeniz Havzası örneği

Abstract

Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin beraberinde getirdiği riskler ile bu risklerin çevre üzerindeki olumsuz etkileri, çevrenin korunmasına yönelik ortak bir sorumluluk anlayışının geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Uluslararası toplum, insan haklarının korunmasına yönelik çeşitli girişimlerde bulunmuş ve bu çerçevede çevre hakkı, çağdaş insan hakları sistemi içerisinde yeni bir hak kategorisi olarak ortaya çıkmıştır. Kuşaklar arası adalet anlayışına dayanan çevre hakkı, yalnızca günümüz bireylerinin değil, aynı zamanda gelecek kuşakların da yaşanabilir bir çevrede yaşama hakkını güvence altına almaktadır. Bu çalışma, sulak alanların ekolojik önemi ve korunmasına yönelik uluslararası hukuki yaklaşımları incelemektedir. Özellikle Ramsar Sözleşmesi çerçevesinde geliştirilen normatif yapı ve uygulama mekanizmaları değerlendirilerek, sulak alanların sürdürülebilir yönetimine dair uluslararası işbirliğinin rolü ortaya konulmuştur. Ekosistem bütünlüğü açısından kritik işlevlere sahip olan sulak alanların korunmasına ilişkin hukuki düzenlemeler, başta Ramsar Sözleşmesi olmak üzere çeşitli uluslararası belgeler ve bölgesel işbirliği girişimleri kapsamında ele alınmıştır. Çalışma, Akdeniz Havzası özelinde seçilen somut bir örnek aracılığıyla bu normların pratikteki yansımalarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, sulak alanların maruz kaldığı çevresel tehditlere karşı etkili ve çok aktörlü bir koruma yaklaşımının gerekliliği vurgulanmaktadır.

The risks brought about by scientific and technological advancements, along with their negative impacts on the environment, have necessitated the development of a collective sense of responsibility for environmental protection. The international community has undertaken various initiatives aimed at safeguarding human rights, and within this context, the right to a healthy environment has emerged as a new category within the modern human rights framework. Grounded in the principle of intergenerational justice, the right to a healthy environment seeks to guarantee not only the rights of present generations but also those of future generations to live in a habitable environment. This study examines the ecological significance of wetlands and the international legal approaches aimed at their protection. In particular, it evaluates the normative framework and implementation mechanisms developed under the Ramsar Convention, highlighting the role of international cooperation in the sustainable management of wetlands. Legal regulations concerning the protection of wetlands-which serve critical functions for ecosystem integrity—are analyzed within the scope of the Ramsar Convention, as well as other international instruments and regional cooperation initiatives. The study aims to assess the practical implications of these norms through a specific case study focused on the Mediterranean Basin. In this context, the necessity of an effective and multi-actor protection approach in response to the environmental threats faced by wetlands is emphasized.