Gazzâlî’nin kaynaklarından biri olarak Hakim Tirmizi

Abstract

Bu çalışmada İslâm düşünce tarihini derinden etkileyen Ebû Hâmid el-Gazzâlî’ye Hakîm et-Tirmizî’nin tesirleri incelenmiştir. Bu tesir Ebû Hâmid el-Gazzâlî’nin düşüncelerini ana hatlarıyla tasvir eden İhyâu ulûmi’d-dîn eseri kapsamında değerlendirilmiştir. Her iki müellifin düşünce sistemlerindeki benzerlikler çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Hakîm et-Tirmizî’nin pek çok eseri Gazzâlî’nin İhyâu ulûmi’d-dîn’indeki düşüncelerine kaynak olmuştur. Çalışmada kalp, kalbin askerleri, nûr, yakîn, heva, ilim, halvet, uzlet, velayet gibi konular etrafında Hakîm et-Tirmizî’nin Gazzâlî’ye etkisi ele alınmıştır. Yeri geldikçe ilk dönem sûfîlerinin Gazzâlî’nin düşünce sistemindeki etkilerine de değinilmiştir.

In this study, Hakīm al-Tirmīdhī’s influence on Abū Hāmid Al-Ghazzālī whose impact in the history of Islamic thought is indisputable has been studied. This is conducted in the scope of his work titled Ihyā’u ulum al-dīn. The similarities between two authors’ the works are the main topic of the study. Many of Hakīm al-Tirmīdhī Works were taken as sources for many ideas in Al-Ghazzālī’s Ihyā’u ulūm al-dīn. In the study, Hakīm al-Tirmīdhī’s influence on Al-Ghazzālī is studied, regarding the topics such as heart and its soldiers, light, certainty, desire, knowledge, seclusion. Earlier Sufis influence on Al-Ghazzālī’s thought has also been studied when necessary.