Geleneksel Anadolu cami mimarisinde ahşabın yapısal kullanımı

Abstract

Tarihte Sümer, Hitit, Yunan ve Roma gibi pek çok medeniyetin tesiri altında kalmış olan Anadolu coğrafyası 11.y.y la birlikte Asya'dan gelen Türk kavimlerin göçü, ile karşılaşmıştır. 7.yy da doğan İslam inancı çoğunluğu Müslümanlığı kabul etmiş olan Türklerin Anadolu'ya gelişi ile Anadolu coğrafyasında hızlıca yayılmıştır. Bu yayılmanın tesirleri kültürden, günlük yaşama ve mimarlığa değin pek çok noktada hissedilmiştir. Anadolu'da bu dönemde İslam inancının getirdiği cami yapılarının inşa edilmesine başlanmıştır. Selçuklu Devleti ve Beylikler Dönemi'nde başlayan Osmanlı Dönemi'nde de devam eden cami mimarisi incelendiğinde, sistemi oluşturan taşıyıcı elemanlarda ve yardımcı yapı elemanlarında ahşap kullanımı dikkati çekmektedir. Geleneksel Anadolu cami mimarisinde ahşabın yapısal kullanımı; başlangıcından 20. Y.Y başlarına kadar Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde sürmüştür. Bu bağlamda bu çalışmada geleneksel Anadolu cami mimarisinde ahşabın yapısal kullanımının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında; Selçuklu ve Beylikler Dönemi'nin öncü yapıları ile büyük bir çoğunluğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Osmanlı Dönemi yapılarından ulaşılabilen örnekler ele alınmıştır. Ele alınan örneklerde ahşap malzemenin kullanımı; yapı elemanları bazında sınıflandırılarak araştırılmıştır.

The Anatolian geography, which had been under the influence of many civilizations such as Sumer, Hittite, Greek and Roman in history, faced with the migration of Turkish tribes coming from Asia start with the 11th century. The majority of Islamic beliefs that start in the 7th century, spread rapidly in the Anatolian region with the Muslim Turks who expatriated to Anatolia. The effects of this spread have been felt at many points from culture todaily life and architecture. First moques started to construction at this period in Anatolia. When we focus the mosque architecture which is start with Seljuk State and then continuing with the Ottoman Empire period, is examined, the using of wood in the auxiliary building elements that construction system. Structural usage of wood continue in traditional Anatolian mosque architecture; From starting to the beginning of the 20th century AD. In this context, in this study, it is aimed to investigate the structural use of wood in traditional Anatolian mosque architecture. Scope of work; The pioneer structures of the Seljuk and Beylik Periods and a great majority of the examples that can be reached from the Ottoman Period constructions in the Black Sea Region were discussed. The usage of wood materials in the samples which on the structural elements have been researched and classified.