Uzaktan çalışma ortamlarının hile üzerindeki etkileri: Yönetici görüşlerine dayalı bir Delphi araştırması

Abstract

Son yılların fenomen çalışma yöntemi haline gelen uzaktan çalışma, asıl çıkışını COVID-19 pandemisiyle yapmıştır. Virüsün ölümcül etkilerinden korunma amacıyla getirilen kısıtlamalar diğer her şey gibi iş yapış şekillerinin de değişmesine yol açmıştır. Çalışanın dilediği yerde ve zamanda çalışabilme ihtiyacını en iyi şekilde karşılayan uzaktan çalışma yöntemi, sahip olduğu avantajlar yanında bazı riskler de barındırmaktadır. Bu risklerden biri de hile unsurudur. Özellikle hile teorileri unsurlarından biri olan “fırsat unsurunun”, uzaktan çalışma sırasında çalışanların özgür ve denetimden uzak olması neticesinde artabileceği düşünülmektedir. Hem ulusal hem de uluslararası literatürde uzaktan çalışmanın hile üzerine etkilerini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu araştırma şirketlerin uzaktan çalışma ortamlarında meydana gelebilecek çalışan hileleri önlemek ya da açığa çıkarmak için dikkate almaları gereken unsurları ortaya koyarak, hileler nedeniyle şirketlerin uğradığı maddi ve manevi zararların engellenmesine veya azaltılabilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın katılımcıları, Bursa ilinde farklı sektörlerde ve pozisyonlarda çalışan, uzaktan çalışma deneyimine sahip yöneticilerdir. Araştırmada yöntem olarak Delphi tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde, katılımcılar arasında uzaktan çalışma ortamlarının hile riskini artırıp artırmayacağı konusunda uzlaşma sağlanamadığı görülmüştür. Katılımcıların bazıları uzaktan çalışma ortamlarının hile riskini artıracağını düşünürken, diğer kısmı artırmayacağını düşünmektedir. Ayrıca bazı katılımcılar, uzaktan çalışma ortamlarının hile riskini artıracağını düşünmekle beraber, uzaktan çalışma ortamlarında gerçekleşebilecek hilelerin kısıtlı olduğunu ve boyut olarak daha küçük çaplı hilelerin gerçekleştirilebileceğini ifade etmişlerdir. Uzaktan çalışma ortamlarının hile riskini artırıp artırmayacağı konusunda katılımcılar arasında fikir ayrılıkları olmasına karşın katılımcılar uzaktan çalışma modelinde çalışan hilelerinin ortaya çıkarılmasının geleneksel çalışma modeline kıyasla daha zor olduğu konusunda hemfikirdirler.

Remote working, which has become the phenomenon of recent years, made its real debut with the COVID-19 pandemic. The restrictions imposed to protect against the deadly effects of the virus have led to changes in the way of doing business like everything else. The remote working method, which best meets the employee's need to be able to work wherever and whenever they want, has some risks as well as its advantages. One of these risks is the element of fraud. It is thought that the "opportunity factor", which is one of the elements of fraud theories, may increase as a result of the employees being free and away from supervision during teleworking. In both national and international literature, there are a limited number of studies examining the effects of telecommuting on fraud. This study aims to contribute to the prevention or reduction of material and moral damages suffered by companies due to fraud by revealing the factors that companies should consider to prevent or reveal employee fraud that may occur in remote working environments. The participants of the study are managers with telecommuting experience working in different sectors and positions in Bursa province. Delphi technique was used as a method in the research. When the research findings were analyzed, it was seen that there was no consensus among the participants on whether remote working environments would increase the risk of fraud. While some of the participants think that remote working environments will increase the risk of fraud, the other part thinks that it will not. In addition, some participants stated that although they think that remote working environments will increase the risk of fraud, the frauds that can occur in remote working environments are limited and smaller-scale frauds can be realized. Although there is disagreement among the participants about whether telecommuting environments will increase the risk of fraud, the participants agree that it is more difficult to uncover employee fraud in the remote work model compared to the traditional working model.