Birleşik üretimin maliyetlendirilmesi ve yönetim kararları açısından analizleri

Abstract

Birleşik imalatın istihsal neticesinde ortaya çıkan yan ürünler ve birleşik ürünler belirli bir iktisadi değeri temsil ettiklerinden bunların değerlendirilmesi; işletme stok ve envanter değerlendirmesi ve yönetim kararları açısından gereklidir. Yan ürünleri ve birleşik ürünleri değerlemede ortaya konan yöntemlerin sübjektif olması ve bu nedenle değerlemede objektif bir maliyetlendirme söz konusu değildir. Her bir ürün için en uygun maliyet dağıtımının yapılmak istenmesi, yönetim için gerçekçi bir dağıtıma yaklaşabilecek yöntemin seçilmesi sorununu ortaya koymaktadır. Burada yan ürünler için satış veya pazar değerinden hareket edilmekle, yan ürünler için ayrıca maliyet saptama sorunundan uzaklaşılmaktadır. Fakat birleşik ürünleri maliyetlemede üretim miktarları ve pazar değerlerinden hareketle yaklaşılması özel maliyetleme ve değerlendirme problemiyle karşılaşılmaktadır. Böyle bir sorunla karşılaşan yönetici değerlendirme açısından birer yaklaşımdan öteye gitmeyen yöntemlerden işletme için en uygun ve tutarlı olanını seçme ve uygulama durumundadır. Birleşik üretim yapan işletmeler tahmine dayalı kata taslak bir maliyet dağıtımını seçmeyip, bilimsel temellere dayalı değerlendirme yöntemlerinden yararlanmalıdır. İşletmelerin değerlendirmede gösterecekleri hassasiyet ileride alacakları kararlar bakımından çok yararlı sonuçlar doğuracaktır.