İleri evre tedavi alan Parkinson hastalarında yaşam kalitesi, motor ve non-motor bulguların değerlendirilmesi

Abstract

İleri evre Parkinson hastalığı, motor semptomların yanı sıra non-motor semptomlar ve psikiyatrik bozukluklarla birlikte hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu hastalığın tedavisinde kullanılan cihaz destekli tedavi yöntemleri, hastaların motor ve non-motor semptomlarını yönetmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, ileri evre Parkinson hastalarında uygulanan Subtalamik Nükleus Derin Beyin Stimülasyonu (STN DBS), Levodopa Karbidopa İntestinal Jel (LKİJ) ve Apomorfin İnfüzyonu (Aİ) tedavilerinin etkilerini incelemeyi amaçladık. Çalışmamıza, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı’nda Ocak 2000 -2024 tarihleri arasında ileri evre Parkinson hastalığı tanısı almış ve cihaz destekli tedavi uygulanan toplam 40 hasta dahil edilmiştir. Hastalar, STN-DBS, LKİJ ve Aİ tedavi gruplarına ayrılmıştır. Tüm hastalarda demografik veriler, motor ve non-motor semptomlar, yaşam kalitesi ve psikiyatrik durumlar değerlendirilmiştir. Kullanılan ölçekler arasında Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (PDQ-8), Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği (BHPDÖ), Non-Motor Semptomlar Ölçeği (NMSÖ), Beck Depresyon Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Ölçeği bulunmaktadır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, tedavi grupları arasında motor ve non-motor semptomlar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar göstermemiştir. Ancak, STN-DBS grubundaki hastaların BHPDÖ III ve IV ölçeklerinde daha düşük puanlar alması, bu grubun motor semptomlar açısından daha iyi bir kontrol sağladığını göstermektedir. Ayrıca, LKİJ grubunda gastrointestinal semptomların daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Non-motor semptomlar açısından, her üç tedavi grubunda da REM uykusu davranış bozukluğu (RUDB) gibi sorunların daha fazla görüldüğü tespit edilmiştir. Beck depresyon ölçeği sonuçları, tedavi grupları arasında anlamlı bir fark göstermese de, STN-DBS grubundaki hastaların daha yüksek depresyon puanları, bu tedavi yönteminin depresyon semptomları üzerindeki etkisinin daha fazla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ancak, çalışmanın sınırlamaları arasında örnekleme büyüklüğü, kesitsel tasarım gibi faktörler yer almakta, bu da sonuçların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Sonuç olarak, ileri evre Parkinson hastalarında tedavi yöntemlerinin seçilmesi ve uygulanmasının önemi ve tedavilerin bireyselleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Advanced stage Parkinson's disease is a condition that negatively affects patients' quality of life, not only with motor symptoms but also with non motor symptoms and psychiatric disorders. Device-added treatment methods used in the treatment of this disease play an important role in managing patients' motor and non-motor symptoms. In this study, we aimed to examine the effects of Subthalamic Nucleus Deep Brain Stimulation (STN-DBS), Levodopa Carbidopa Intestinal Gel (LCIG), and Apomorphine Infusion (AI) therapies in patients with advanced stage Parkinson's disease. A total of 40 patients who were diagnosed with advanced stage Parkinson's disease and received device-added therapy between January 2000 and 2024 at Bursa Uludag University Faculty of Medicine, Department of Neurology, were included in our study. The patients were divided into STN DBS, LCIG, and AI treatment groups. Demographic data, motor and non-motor symptoms, quality of life, and psychiatric conditions were evaluated in all patients. The scales used included the Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQ-8), Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS), Non-Motor Symptoms Scale (NMSS), Beck Depression Inventory, and Hamilton Anxiety Scale. The findings obtained from the study did not show statistically significant differences in motor and non-motor symptoms between the treatment groups. However, the lower scores on the UPDRS III and IV scales in the STN-DBS group indicated that this group achieved better control of motor symptoms. Additionally, more gastrointestinal symptoms were observed in the LCIG group. In terms of non-motor symptoms, it was found that problems such as REM sleep behavior disorder (RBD) were more common in all three treatment groups. Although the results of the Beck Depression Inventory did not show a significant difference between the treatment groups, the higher depression scores in the STN-DBS group suggest that the effect of this treatment method on depression symptoms should be further evaluated. However, the limitations of the study include factors such as sample size and cross-sectional design, which restrict the generalizability of the results. In conclusion, the importance of selecting and applying treatment methods in advanced stage Parkinson's disease and the need for individualization of treatments are emphasized.