Sosyal medya kullanıcı motivasyonları üzerine ampirik bir araştırma

Abstract

Teknoloji, tarihsel süreç boyunca bireylerin toplumsal ilişkilerini kurmalarında, anlam üretiminde ve bilgi aktarımında belirleyici bir rol üstlenmiştir. Özellikle dijitalleşmeyle birlikte iletişim alışkanlıklarında köklü dönüşümler yaşanmıştır. Geleneksel ve tek yönlü medya yapısından, etkileşim temelli ve kullanıcı odaklı dijital platformlara geçiş söz konusu olmuştur. İnternetin yaygınlaşması ve Web 2.0 teknolojilerinin gelişimi, bireyleri yalnızca içerik tüketicisi olmaktan çıkararak aynı zamanda içerik üreticisi ve dağıtıcısı haline getirmiştir. Bu dönüşümün somut yansımaları sosyal medya platformlarında açıkça gözlemlenmektedir. Sosyal medya, yalnızca dijital iletişimin temel bir aracı olmakla kalmayıp, bireylerin çok katmanlı sosyal, psikolojik ve bilişsel ihtiyaçlarına yanıt veren dinamik bir mecra olarak da öne çıkmaktadır. Sosyal medya ilişki kurmanın ötesinde; ilişki kurma ve sosyalleşme, bilgilenme ve kişisel gelişim, kendini ifade etme, eğlence ve vakit geçirme, fırsat arayışları ve sosyal etki gibi çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. Farklı sosyal medya platformlarının sunduğu içerik formatları ve etkileşim olanakları, kullanıcıların tercihlerini etkileyen temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu durum, sosyal medya kullanım motivasyonlarının çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, bireylerin sosyal medya kullanıcı motivasyonlarını analiz ederek söz konusu motivasyonların demografik değişkenlerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada belirlenen demografik değişkenler bağlamında sosyal medya kullanıcı motivasyonları hakkında karşılaştırmalar yapılmış; bu kapsamda bağımsız örneklem t-testi uygulanarak anlamlı farklılıklara ilişkin sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sosyal medya kullanıcı motivasyonlarına dair kapsamlı bir çerçeve sunulması ve gelecek çalışmalara katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Communication has played a decisive role throughout history in establishing social relationships, creating meaning, and transferring information among individuals. Especially with digitalization, profound transformations have occurred in communication habits. There has been a shift from traditional, one-way media structures to interactive and user-centered digital platforms. The widespread adoption of the internet and the development of Web 2.0 technologies have transformed individuals from mere content consumers into active content creators and distributors. This transformation is clearly reflected in social media platforms. Social media not only serves as a fundamental tool of digital communication but also emerges as a dynamic medium that responds to individuals' multifaceted social, psychological, and cognitive needs. Beyond establishing connections, it is used for various purposes such as socializing, information seeking, personal development, self-expression, entertainment, leisure, opportunity seeking, and social influence. The content formats and interactive features offered by different social media platforms are key factors affecting user preferences. This situation necessitates a multidimensional approach to understanding social media usage motivations. This study aims to analyze individuals' social media usage motivations and examine their relationships with demographic variables. Based on the data obtained, comparisons were made according to specified demographic variables, and independent samples ttests were conducted to identify significant differences. The findings provide a comprehensive framework for understanding social media usage motivations and aim to contribute to future research in this field.