İndirimli kurumlar vergisi uygulamasının vergi mevzuatı yönünden incelenmesi ve muhasebe meslek mensupları tarafından algılanma düzeyinin ölçülmesi

Abstract

Ülkemizde, ekonomik kalkınmayı desteklemek, bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak ve yatırımları teşvik etmek amacıyla çeşitli destek mekanizmaları geliştirilmiştir. Bu mekanizmalar arasında yer alan indirimli kurumlar vergisi, yatırım teşvik sisteminin önemli bir unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, söz konusu vergi indirimi detaylı biçimde ele alınmış; uygulamanın kapsamı, yapısı ve işleyişi açıklığa kavuşturulmuş, konuya ilişkin sayısal örnekler üzerinden çözümler gerçekleştirilmiş, uygulayıcı konumda bulunan muhasebe meslek mensuplarının deneyimleri ve görüşlerine dayalı olarak değerlendirmelerde bulunulmuştur. Araştırma bulguları, indirimli kurumlar vergisi uygulamasına yönelik bilgi düzeyinin mevzuatın karmaşıklığı ve uygulamadaki belirsizlikler nedeniyle sınırlı kaldığını göstermektedir. Bilgi düzeyinin artmasıyla birlikte teşvikin daha etkin kullanıldığı, yatırım kararlarını yönlendirdiği ve işletmelerin stratejik planlamalarında etkili olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca elde edilen sonuçlara göre yatırım teşvik sistemi içerisinde önemli bir yer tutan bu uygulamanın, yalnızca finansal destek sağlamakla kalmayıp aynı zamanda yatırım sürecini yönlendirici bir araç olarak da işlev gördüğü; büyüme, istihdam ve bölgesel kalkınma hedeflerine katkı sunduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, uygulamanın tarafları olan işletmelere, meslek mensuplarına ve mali idareye yönelik tespit edilen sorunlar analiz edilerek, uygulamanın etkinliğini artırmaya yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.

In our country, various support mechanisms have been developed to support economic development, reduce regional development disparities, and encourage investment. Among these mechanisms, the reduced corporate tax stands out as an important element of the investment incentive system. In this thesis study, the aforementioned tax reduction is examined in detail; the scope, structure, and operation of the application are clarified, solutions are presented through numerical examples related to the subject, and evaluations are made based on the experiences and opinions of accounting professionals in the implementing position. Research findings indicate that the level of knowledge regarding the reduced corporate tax application remains limited due to the complexity of the legislation and uncertainties in its implementation. It has been understood that as the level of knowledge increases, the incentive is used more effectively, guides investment decisions, and is effective in the strategic planning of businesses. In addition, according to the results obtained, it has been determined that this application, which occupies an important place in the investment incentive system, not only provides financial support but also functions as a guiding tool in the investment process and contributes to growth, employment, and regional development goals. Based on the findings obtained as a result of the study, the problems identified for the parties involved in the application, namely businesses, professionals, and financial administration, were analyzed, and solutions were developed to increase the effect iveness of the application.