Antenatal eğitim müdahalesinin prenatal paternal bağlanma ve baba kaygı düzeyi üzerine etkisi

Abstract

Prenatal dönemde baba-bebek bağlanmasının güçlendirilmesi, sağlıklı aile dinamiklerinin ve çocukların en iyi şekilde gelişimi için kritik öneme sahiptir. Türkiye'de baba adaylarına yönelik antenatal eğitim hizmetlerindeki yetersizlik göz önüne alındığında, birinci basamak sağlık hizmetlerinde dijital tabanlı teknolojiler ile prenatal paternal bağlanmayı destekleyici müdahalelerin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma WhatsApp tabanlı antenatal eğitim müdahalesinin prenatal paternal bağlanma ve baba kaygı düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirme amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi 36 No'lu Ertuğrul Eğitim Aile Sağlığı Merkezi ile Bursa İli genelinde hizmet veren 24 aile sağlığı merkezi biriminde prospektif müdahale tipinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara Yapılandırılmış Veri Toplama Formu, Baba-Bebek Bağlılığı Skalası ve Sürekli Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Yedi oturumdan oluşan WhatsApp tabanlı eğitim müdahalesi sonrasında ölçekler tekrar uygulanarak 39 katılımcıda, ön test-son test karşılaştırması yapılmıştır. Müdahale sonrasında katılımcıların prenatal paternal bağlanma düzeylerinde anlamlı artış saptanmış; sürekli kaygı düzeylerinde ise anlamlı değişim gözlenmemiştir. Demografik ve obstetrik faktörlerin çoğu müdahale etkinliğini etkilemeyerek, dijital eğitim müdahalesinin geniş bir zeminde uygulanabilirliğini göstermiştir. Babalığa hazırlık algısı "kısmen hazır" olan katılımcıların daha yüksek bağlanma artışı göstermesi çalışmanın ilgi çekici bulguları arasında yer almaktadır. Katılımcıların eğitim müdahalesi oturumlarına düşük oranda geri bildirim vermesine rağmen, alınan geri bildirimler müdahalenin bilgilendirici ve kaygı giderici etkisine dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, WhatsApp tabanlı antenatal eğitim müdahalesi prenatal paternal bağlanmayı güçlendirmede etkilidir. Maliyet-etkin, erişilebilir ve uygulanabilir olan bu dijital müdahale formatının, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kullanımının artırılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.Strengthening father-infant attachment during the prenatal period is critical for healthy family dynamics and optimal child development. Given the inadequacy of antenatal education services for expectant fathers in Türkiye, developing digital technology-based interventions to support prenatal paternal attachment in primary healthcare services is of great importance. This study was conducted to evaluate the effects of WhatsApp-based antenatal education intervention on prenatal paternal attachment and paternal anxiety levels. The study was conducted as a prospective intervention study at Bursa Uludag University Faculty of Medicine Ertugrul Family Health Center No. 36 and 24 family health center units providing services throughout Bursa province. Participants were administered the Structured Data Collection Form, Paternal-Fetal Attachment Scale, and Spielberger Trait Anxiety Inventory. Following a seven-session WhatsApp-based education intervention, scales were reapplied and pre-test post-test comparison was conducted with 39 participants. A significant increase in participants' prenatal paternal attachment levels was found after the intervention; however, no significant change was observed in trait anxiety levels. Most demographic and obstetric factors did not affect intervention effectiveness, demonstrating the applicability of digital education intervention across a broad spectrum. The finding that participants with "partially ready" fatherhood readiness perception showed higher attachment increases was among the interesting findings of the study. Despite participants providing low rates of feedback regarding the education intervention sessions, the received feedback draws attention to the informative and anxiety-reducing effects of the intervention. In conclusion, WhatsApp-based antenatal education intervention is effective in strengthening prenatal paternal attachment. It is considered beneficial to increase the use of this cost-effective, accessible, and feasible digital intervention format in primary healthcare services.