Makro ihtiyati politikaların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Türkiye örneği

Abstract

Türkiye küresel kriz ile makro ihtiyati politikaya daha fazla ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Makro ihtiyati politikalar tüm sektörlerin istikrarıyla ilgilenir. Kesin bir tanımı olmamasına karşın, temel amacı sistemik riski izlemektir. Bu doğrultuda makro ihtiyati politikalar istikrarlı bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrarı sağlamak, kısa vadeli sermaye girişlerini yavaşlatmak ve kredi büyüme hızını kontrol altına almak amacıyla Kasım 2010’da yeni politika bileşimiyle TCMB tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Bu bağlamda tezimizin amacı, Türkiye’de makro ihtiyati politikaların ekonomik büyüme üzerindeki etkinliğini araştırmaktır. Bu çalışmada makro ihtiyati politika uygulamalarını değerlendirilerek makro ihtiyati politika duruşunun, ekonomik büyüme üzerindeki etkisi ampirik olarak analiz edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda Türkiye için makro ihtiyati politika endeksi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki 2010:Q1-2023:Q4 dönemini kapsayacak şekilde ARDL Sınır Testi (Auto- Regressive Distrubuted Lag) yaklaşımı kullanılarak tahmin edilmiştir. Ampirik bulgulara göre Türkiye’de uzun dönemde kamu harcamaları, yatırım harcamaları, cari açık ve tüketici fiyat endeksinin ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Makro ihtiyati politikaların uzun dönemde GSYH üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

The global crisis has led to an increased need for macroprudential policy in Turkey. Macroprudential policies deal with the stability of all sectors. Although there is no precise definition, its primary purpose is to monitor systemic risk. Accordingly, macroprudential policies were introduced by the CBRT in November 2010 with a new policy mix aimed at ensuring stable economic growth, price stability and financial stability, slowing down short-term capital inflows and controlling the rate of credit growth. In this context, the aim of our thesis is to investigate the effectiveness of macroprudential policies on economic growth in Turkey. In this study, macroprudential policy applications were evaluated and the effect of the macroprudential policy stance on economic growth was analyzed empirically. For this purpose, the relationship between the macroprudential policy index and economic growth in Turkey was estimated using the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) approach covering the period 2010:Q1-2023:Q4. Empirical findings indicate that public spending, investment spending, current account deficits, and consumer price indices have a positive effect on long-term economic growth in Turkey. Macroprudential policies have been observed to have no significant effect on GDP in the long term.