Yeşil tedarikçi seçimi için gri ilişkisel analizine dayalı çok kriterli karar verme yöntemlerinin kullanımı ve sonuçların istatistiksel karşılaştırması

Abstract

Günümüzde artan rekabet koşulları ve küreselleşmenin etkisiyle firmaların ayakta kalabilmesi ve varlıklarını sürdürebilmeleri için harcamalarını kontrol altına almaları gerekmektedir. Bunun içinde en kritik nokta satınalma ve tedarikçi seçimidir. Bu nedenle sürecin başında kriterlerin doğru belirlenmesi ve bu kriterlere göre doğru tedarikçinin seçilmesi çok önemlidir. Aynı zamanda, günümüzde yaşadığımız doğal felaketler, çevre bilincini arttırmış ve yaşam döngüsü bakış açısını geliştirmiştir. Böylece, tedarikçi seçiminde yeşil olma kriteri, kriterler arasında başrolü almıştır. Bu çalışmada, çevresel performans kriterleri öncelik alınarak tedarikçi seçme problemi üzerinde çalışılmış ve otomotiv ana sanayisinde tedarikçi seçimi için uygulanmıştır. Uygulamada, hem sübjektif hem de objektif kriterlerin yer almasından dolayı çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri kullanılmıştır. Mevcut çözüme ilave olarak farklı senaryolar geliştirilerek duyarlılık analizi yapılmıştır.

Nowadays, the companies need to keep their expenses under control in order to continue their existence against the tough competition environment. To achieve this target, the most critical points to take into consideration are purchasing and the supplier selection. Therefore, it is really important that critical points must be identified from the beginning and suppliers must be chosen according to these points. At the same time, natural disasters that we live increased the environmental consciousness and then lifecycle perspective has been arised. Then the criteria "green" has become one of the most important points for supplier choice. In this study, supplier choice problem has been studied by giving priority to environmental performance criteria and also it is applied for the supplier selection in the automotive industry. There are both subjective and objective criteria in the study. Therefore, Analytical Hierarchy Process and Grey Relational Analysis that are the types of multi criteria decision making methods were used. In addition to the current solution, different scenarios has been generated and sensitivity analysis has been conducted.