Farelerde uzamış 24 saatlik açlık/tokluk diyetinin ve periferik ghrelin uygulamasının adiponektin, kortizol ve proinflamatuar sitokin düzeyleri üzerindeki etkisinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi

Abstract

Günümüzde obezite, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar gibi metabolik bozuklukların önemli bir nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu hastalıklarla mücadelede aralıklı oruç (intermittent fasting, IF) gibi diyet yaklaşımları, kilo kaybının ötesinde metabolik sağlığı iyileştirme potansiyeli ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, 24 saatlik aralıklı oruç (Alternatif Gün Açlığı, ADF) ve periferik ghrelin uygulamasının farelerde adiponektin, kortizol ve proinflamatuar sitokin düzeyleri üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada 21 adet 10 haftalık erkek Bulb-C faresi üç gruba ayrılmıştır: kontrol grubu (serbest beslenme), aralıklı oruç grubu (24 saat açlık/24 saat beslenme) ve ghrelin enjeksiyon grubu (günlük 1 µmol/kg intraperitoneal ghrelin). İki hafta boyunca uygulanan protokoller sonucunda, grupların plazma ghrelin, adiponektin, kortizol, TNF-α, IL-6 ve IL-1β düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüş ve istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre, aralıklı oruç grubunda ghrelin düzeyleri birinci haftada kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde artmış (%40, p < 0.01), bu artış ikinci haftada daha da belirginleşmiştir (p < 0.001). Adiponektin düzeyleri ise aralıklı oruç grubunda her iki haftada da kontrol grubuna göre yüksek bulunmuş (%35-40, p < 0.001), ancak ghrelin enjeksiyon grubunda bu artış gözlenmemiştir. Kortizol düzeyleri, aralıklı oruç grubunda ilk haftada yükselmiş (p < 0.001), ancak ikinci haftada adaptif bir düşüş göstermiştir (p < 0.001). Proinflamatuar sitokinler (TNF-α, IL-6, IL-1β) aralıklı oruç grubunda belirgin şekilde azalırken (%35-45, p < 0.01), ghrelin enjeksiyon grubunda benzer bir etki görülmemiştir. Bu çalışma, aralıklı orucun ghrelin ve kortizol artışına rağmen adiponektin yükselişi ve inflamatuar yanıtta azalma ile metabolik adaptasyon sağladığını, ancak ekzojen ghrelin uygulamasının bu kompleks etkiyi taklit edemediğini ortaya koymuştur. Bulgular, aralıklı orucun metabolik yararlarının yalnızca ghrelin artışına bağlı olmadığını, daha kapsamlı hormonal ve hücresel mekanizmaları içerdiğini göstermektedir.Today, metabolic disorders such as obesity, type 2 diabetes, and cardiovascular diseases are recognized as significant health concerns. In combating these conditions, dietary approaches like intermittent fasting (IF) have gained attention due to their potential to improve metabolic health beyond just weight loss. This study comparatively examines the effects of 24-hour intermittent fasting (Alternate-Day Fasting, ADF) and peripheral ghrelin administration on adiponectin, cortisol, and proinflammatory cytokine levels in mice. The study involved 21 ten-week-old male Bulb-C mice divided into three groups: a control group (ad libitum feeding), an intermittent fasting group (24-hour fasting/24-hour feeding), and a ghrelin injection group (daily 1 µmol/kg intraperitoneal ghrelin). Following a two-week protocol, plasma levels of ghrelin, adiponectin, cortisol, TNF-α, IL-6, and IL-1β were measured using ELISA and statistically analyzed. The findings revealed that ghrelin levels in the intermittent fasting group increased significantly in the first week compared to the control group (40%, p < 0.01), with a more pronounced rise in the second week (p < 0.001). Adiponectin levels were higher in the intermittent fasting group in both weeks (35-40%, p < 0.001), but no such increase was observed in the ghrelin injection group. Cortisol levels rose in the intermittent fasting group during the first week (p < 0.001) but showed an adaptive decline in the second week (p < 0.001). Proinflammatory cytokines (TNF-α, IL-6, IL-1β) decreased significantly in the intermittent fasting group (35-45%, p < 0.01), whereas no similar effect was seen in the ghrelin injection group. This study demonstrates that intermittent fasting induces metabolic adaptation through increased adiponectin and reduced inflammatory response, despite elevated ghrelin and cortisol levels, whereas exogenous ghrelin administration fails to replicate these complex effects. The findings suggest that the metabolic benefits of intermittent fasting are not solely dependent on ghrelin elevation but involve broader hormonal and cellular mechanisms.