Geçiş ekonomilerinden Kafkasya ekonomilerinin Türkiye ile dış ticaret olanakları

Abstract

Dünya ekonomisinde geçmişten günümüze iki uç noktayı teşkil eden planlı ekonomi ve serbest piyasa ekonomileri mevcuttur. Günümüzde genel ekonomik temayül planlı ekonomilerden, karma ekonomik sisteme ve daha sonra da serbest piyasa ekonomilerine geçiş seklinde oluşmaktadır. Bu geçiş bir süreç gerektirmektedir. İnceleme alanımızı teşkil eden ülkeler 1991 yılında SSCB'nin dağılması sonucu ortaya çıkan Kafkasya ülkeleridir. Bu ülkeler dünya ekonomisinde yaygın olarak benimsenmiş olan serbest piyasa ekonomisine geçme karan almışlardır. Ancak eski bir düzenden yeni ve çok farklı dinamikleri olan bir düzene geçmenin birçok güçlüğü olmuştur ve bu sorunlar hala devam etmektedir. Bu çalışmada Kafkasya ülkelerinden Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan'ın ekonomileri ve yaşamakta oldukları geçiş süreci incelenmektedir. Bu süreçte Türkiye ile ticari ilişkilerine de değinilmiştir. Birinci bölümde bu ülkelerin konumlan, tarihi geçmişleri ve etnik sorunları ile bugünkü ekonomik avantajları ve dezavantajlarının temelleri belirilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise bu ülkelerin ekonomik yapılarına, birlik öncesi ve birlik sonrası sistemlerindeki değişikliklere, sektörel yapılarına ve dış ticaretlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise bu ülkelerin bölgelerindeki konumlan ve Türkiye ile ilişkilerine değinilmiştir. Geçiş ekonomisi olmanın güçlüklerine ise son bölümde değinilmiştir. Sonuç olarak belirlenen ülkelerin coğrafi konumlarının, tarihsel gelişimlerinin ekonomik yansımaları, bu ülkelerin ekonomik durumları, dış ticaretlerinin yapısı ve Türkiye ile dış ticaret ilişkileri incelenmiştir. Araştırmalar sonucunda geçiş ekonomisini yaşayan bu ülkelerin model alabilecekleri ve ticari ilişkilerini kuvvetlendirmeleri gereken ideal ülkenin Türkiye olduğu görülmektedir. Ülkeler arasındaki işbirliğinin artması bölgenin dünyadaki yerini daha da önemli kılacaktır.