Sitophilus oryzae’de (Linnaeus) (Coleoptera: Curculionidae)Deltamethrin direncinin kalıtımı

Abstract

Laboratuvar koşullarında, herhangi bir pestisite maruz kalmamış hassas Sitophilus oryzae L. (Col: Curculionidae) popülasyonu, Petri kabı yöntemiyle uygulanan ve bireylerin %70’inin ölümüne neden olan bir deltamethrin konsantrasyonu ile yapay seleksiyona tabi tutulmuştur. Ardışık altı seleksiyon süreci boyunca, deltamethrin’in LC₅₀ ve LC₉₀ değerleri belirlenmiştir. Altıncı seleksiyon sonunda, elde edilen dirençli popülasyonun LC₅₀ ve LC₉₀ düzeylerindeki direnç oranları, hassas popülasyonla karşılaştırıldığında sırasıyla 111.99 ve 774.73 kat artış göstermiştir. Dirençli (F5) ve hassas (F0) populasyonlar arasında gerçekleştirilen resiprokal çaprazlamalardan elde edilen F1 neslinde, deltamethrin direncinin kalıtımında dişi bireyden kaynaklanan bir etkinin söz konusu olduğu ve bu direncin eksik çekinik bir karakterle aktarıldığı belirlenmiştir. F1 dölü ile yapılan RSR tip geri çaprazlamalardan elde edilen ölüm oranlarına göre, 50 ppm konsantrasyonda deltamethrin direncinin poligenik, diğer tüm konsantrasyonlarda ise monogenik kalıtımına işaret eden sonuçlar elde edilmiştir.

Under laboratory conditions, a susceptible population of Sitophilus oryzae L. (Col: Curculionidae) that had not been exposed to any pesticides was subjected to artificial selection using a deltamethrin concentration that caused 70% mortality, applied via the Petri dish method. During six consecutive selection processes, the LC₅₀ and LC₉₀ values of deltamethrin were determined. By the end of the sixth selection cycle, the resistance ratios of the resistant population's LC₅₀ and LC₉₀ levels, compared to the susceptible population, increased by 111.99-fold and 774.73-fold, respectively. Reciprocal crosses performed between the resistant (F5) and susceptible (F0) populations revealed that deltamethrin resistance was influenced by a maternal effect and was inherited as an incompletely recessive trait. Mortality rates obtained from RSR-type backcrosses with the F1 generation indicated that deltamethrin resistance was polygenic at a concentration of 50 ppm, while at all other tested concentrations, the resistance exhibited monogenic inheritance.