Bursa tarihi Kapalı Çarşı'da kentsel dış mekan organizasyonu açısından analitik bir inceleme

Abstract

Tarihsel süreç içerisinde değişen sosyal yapı, oluşan mekan kurgularını da değişime zorlamaktadır. Mekansal örgütlenme çerçevesinde bireyin davranışları ve mekanla olan iletişimi önem kazanmaktadır.Kentsel dış mekan kavramı, iç mekan kadar önemli olup, kullanıcılar zamanlarının büyük bir kısmını bu kentsel dış mekanlarda geçirmektedirler. Kenti algılamada çok önemli bir yeri olan ve tariflemeyi kolaylaştıran kentsel dış mekanlar, alt bölgeler, işaretler gibi imgeler kent kimliğinin belirlenmesinde rol oynar. Kentin tariflenebilirliği, tanınırlığı üzerine etkileri vardır.Tezin giriş bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır. Bursa kentinin en önemli kentsel bölgelerinden olan ve zaman içinde büyük değişimlere sahne olan Kapalı Çarşı tarihi kent merkezinde kentsel dış mekan örgütlenmesi, kullanıcı davranışları ve mekanın kullanıcı üzerine etkileri araştırılmıştır. Ülkemizde birçok örneği bulunan ticaret aksları incelenmiş, bu mekanların oluşma nedenlerinden olan ticaret kavramı ve gelişim süreci araştırılmış, ticaret mekanları kullanıcı algısı açısından değerlendirilmiştir.Kent ve kentlinin buluştuğu önemli mekanların işleyişi üzerine yapılan çalışmada, kullanıcı profili ve kullanıcı yoğunluğu ölçülmüş, buna bağlı olan kentsel dış mekan aktiviteleri araştırılmıştır. Tarihi yaya aksının çevresinde bulunan yapıların, aks ile olan ilişkisi ve kullanıcı tarafından üretilen mekansal aktiviteler irdelenmiştir. Kentsel dış mekanın, kullanıcılar üzerinde yarattığı etkiler çerçevesinde mekanın şimdiki durumu üzerine tanımlamalar yapılmıştır.

The transformation of social structure in history, also forces spatial patterns to change. The behavior of individuals in the context of spatial organisation an their communication with space is also important.Urban space concept is as important as interior space, as users spend most of their time in these urban spaces. Urban spaces which have a very important place in perception of cities, like sub regions and signs, play a significant role in determining urban identity, and also in describing the city.In the introduction part of this thesis, the aim, the context and the method are explained. The "Closed Bazaar" which located of the center of Bursa and which has experienced some changes during history is analyzed in terms of space organisation, user behavior and space effects. The most important trade axes in Turkey are analyzed, the concept of trade and shopping is evaluated and commercial spaces are observed from the perspective of users.In this study, which is focused on the functioning of the important spaces where the city and the urbanites meet, the profile and the density of users have been measured and exterior activities have been analyzed in relation to this. The relationship of the buildings surrounding the historical pedestrian with the axis, and spatial activities produced by users are considered. Definitions are made on the present condition of spaces, in the context of their influence in users.