Sosyal dışlanma sorunsalı ve engellilerin sosyal politikası bağlamında değerlendirilmesi

Abstract

Endüstri Devrimi, Batılı toplumların sosyal yapısında, mühim toplumsaldeğişimler oluşturduğu gibi; sanayileşmenin yansıması olan sosyal problemarenaları da tesis etmiştir. Söz konusu arenalardaki hedef kitle, korunmaya-bakıma-yardıma herkesten daha fazla gereksinim hisseden, psiko-sosyalsıkıntıları ile yalnız bırakılmaması gereken nüfus kitleleridir. Söz konusukitleler, başta engelliler olmak üzere; yaşlılar, kadınlar ve aileleri ile aynû venakdû ihtiyaç duyan fertlerdir. Bir başka tabirle, sosyal denklemden dışlanmışşahıslardır.Sosyal dışlanma kavramı, fizikû, ruhû ve sosyal bir engellilik hâlidir. Sosyalaçıdan dışlanmış fertler/gruplar ise; eşitsizliğe maruz kalmış, her türlü rizikoyakarşı korunmasız/savunmasız ve zayıf kişiler olarak tanımlanmaktadır. Bubağlamda dışlanma fenomeni, bir tür toplumsal rahatsızlık şeklinde de ifadeedilebilmektedir. Bu bakımdan, toplumdaki belirli bir nüfus kitlesinin üretkensahalardan dışlanması manasına gelen sosyal dışlanma, bireysel hataların değil;yapısal süreçlerin sonucu olarak belirmektedir.Sosyal dışlanmadan en çok zarar gören kesimlerin başında ise; engellilergelmektedir. Engelliler, dışlanmaya maruz kalarak, temel gereksinimlerinikarşılayamamaları ile başlayan ve giderek toplumla olan bağlarının zayıflayarakkopmasına neden olan dinamik bir süreçle karşılaşmaktadırlar. Sosyal modelçerçevesinde engellilik, kurumsal ayrımcılığın ve sosyal dışlanmanın bir biçimiolarak görülmektedir.Bu çalışmada sosyal dışlanma nosyonunun kavramsal çerçevesi, teorikyapısı, unsurları, gerekçeleri, yansımaları ve savaşım yöntemleri ayrıntılı olarakortaya konulmuş ve bu handikabın engellilerin sosyal politikası bağlamındanasıl ele alındığı incelenmiştir. Ayrıca konu, Avrupa Birliği ve Türkiye eksenlibazı politika ve veriler perspektifinde irdelenmiştir.

Industrial Revolution produces significant social changes in the West communities’ social structure. And this episode creates social problems arenas as a reflection of industrialization. Target masses in these arenas are some demographical segments who can be called dependent persons and not being leave alone because of psycho–social glooms. These masses are handicapped persons who holds the first place and aged people, women/her families and some person[s] who has/have lack of in rem and monetary. In the other expression, these kind of persons are excluded from social balance or platform. The notion of social exclusion is a handicap mode that has been described physically, mental and social aspects. Social excluded persons/groups are characterized such as persons/groups who are exposed to inequality and have lack of protection and/or defense from every kind of risks and daunted persons. In this context, exclusion phenomenon is also implied that such as social trouble. In this regard social exclusion that is connoted a specific demographical mass in society has been excluded from productive areas does not arise from individual faults, but it appears as a result of structural processes. At the head of the mass that harmed by social exclusion are handicapped persons. By being exposed to exclude, the handicapped persons face with a dynamics process that starts with who can not supply their basic needs and increasingly caused to unbind their social bonds with society. And in social model context, handicap seems that form of an instituonal discrimination and social exclusion. This study brings up detailed the idea of social exclusion including conceptional frame, theorical structure, elements, reasons, reflections and struggle methods and researches how this difficulty is considered in social policy of handicapped persons context. At the same time, subject has been investigated basis of the European Union and Turkey by perspective of some policy and datas.