Bazı tekstil liflerinin zamana bağlı mekaniksel davranışlarına (sünme ve gerilim gevşemesi) sıcaklığın etkisinin araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, Poli(etilen tereftalat) POY iplik, düz iplik ve tekstûre ipliklerinin zamana bağlı mekaniksel davranışına, sıcaklığın ve uygulanan kuvvetin etkisi incelenmiştir. Çalışmada ilk olarak, ipliklere uygulanacak ağırlık ve sıcaklıkların tespiti yapılmıştır. İpliklerin mukavemet ölçümleri yapılarak uygulanacak ağırlık miktarları ve termal analizle camlaşma sıcaklığı (Tg) tespit edilerek uygulanacak sıcaklıklar belirlenmiştir. Çalışmada iplikler 1'er ve 3'er saat olmak üzere önce ağırlıksız ve daha sonra maksimum mukavemetinin %60'ı ve %40'ı oranlarına karşılık gelen ağırlıklarda, camlaşma sıcaklığının altında ve üstünde bekletilmişlerdir. Daha sonra sıcaklık olmaksızın sadece maksimum mukavemetinin %60'ı ve %40'ına karşılık gelen ağırlıklar uygulanmıştır. Bu işlemlerden sonra ipliklerdeki mukavemet kayıpları, camlaşma sıcaklıklarındaki ve kristalizasyondaki değişiklikler ölçülmüştür. Elde edilen veriler doğrultusunda, POY iplik, düz iplik ve tekstûre iplik üzerinde sıcaklık, ağırlık ve sıcaklıkla beraber ağırlık uygulaması ayrı ayrı değerlendirilmiş ve iç yapıdaki değişimler analiz edilmiştir. Çalışmaların bir kısmı (DSC, DMA, x-ışını), Denkendorf Araştırma Enstitüsü'nde bir kısmı da (Yoğunluk kolonu) Nergis Tekstil'de yapılmıştır.In this study, the effect of temperature and load on time-dependent mechanical behaviour of Poly(ethylene terephthalate) POY yarn, drawn yam and textured yarn has been researched. In the first part, the determination of the load and the temperature have been carried out to treat the yarns. The load values have been determined by tensile testing measurements of the yarns. The temperature values have been determined by analyzing the glass-transition temperature. In the second part, yarns have been exposed to the load for the 60% and 40% of maximum tensile strength and to the heat for above and below the glass transition temperature for 1 and 3 hours. After the treatments, the strength losses, the changes on the glass-transition temperature and on the crystallinities have been examined The results have been evaluated for the treatments by heat, load and by heat and load together for POY yarn, drawn yarn and textured yarn separately. The changes on fine structure have been analysed. Some of the work (DSC, DMA, X-ray) have been done in Research Institute in Denkendorf and some of them (density column) have been done in Nergis Tekstil.