Psikolojik karşı tepki kuramı "kişisel özgürlüğün korunması"

Abstract

Brehm's theory of psychological reactance has marked the beginning of a psychological investigation into the consequences of losing freedom. This paper is about freedom and the psychological consequences of taking freedom away.

Günümüzde artan kitle iletişim olanaklarına paralel olarak her biri belli bir yönde tutum ve davranışlarımızı değiştirmek amacıyla düzenlenmiş, çok sayıda ikna edici, tek yönlü mesajlar almaktayız; reklamlar, politik konuşmalar, yazılı ve sözlü bildirimler ... Etkileyici iletişimin örnekleri olan bu mesajların, bir günlük yaşantımızdaki sayılarını dikkate aldığımızda, bunların küçük bir bölümünden etkilenmiş olsak bile, tutumlarımızın bir günden diğerine hatta bir saatten diğerine değişmesi ve büyük olasılıkla davranışlarımızın da tutarsız değişimler göstermesi söz konusu olabilirdi. Oysa gerçekte, bu amaçlı etkileme girişimlerine rağmen tutum ve davranışlarımız kolay kolay değişmemekte, tutarlı bir devamlılık göstermektedir. Ayrıca çoğu kez bu tür etkileme girişimlerine güçlü bir direnç göstermekteyiz.