Farklı yapısal parametrelerin denim kumaş performansına etkilerinin araştırılması

Abstract

Denim kumaşlar özellikle dayanıklılığı, kullanım konforu ve moda değişimlerine uygunluğu vb. özellikleri bakımından günlük yaşamda ve her yaştan kullanıcı tarafından tercih edilen tekstil yapılarıdır. Bu tez çalışmasında denim kumaşlarda, özellikle sürdürülebilir hammaddelerin kullanımı göz önünde bulundurularak, farklı hammadde içeriklerine sahip atkı iplikleriyle dokunan denim kumaşlar üzerinde çalışılmıştır. Aynı zamanda hem desenlendirme etkisi hem de farklı kullanım alanlarında kullanımı bakımından konvansiyonel denim kumaşlarda kullanılan Dimi 3/1 örgünün yanı sıra Zik-Zak Dimi ve Bedford Kord örgü yapılarının kumaşların çeşitli fiziksel performans özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Atkı ipliğinde farklı hammadde ve hammadde karışımlarına sahip elastansız (Tencel, Keten, Pamuk/Kenevir, Soya, Modal/Selüloz Asetat) ve elastanlı (Poliester/Viskon/Elastan, Modal/Selüloz Asetat/Kaşmir/Elastan) iplikler kullanılmıştır. Denim kumaşların dayanıklılık (kopma mukavemeti ve uzaması), tutum (eğilme rijitliği, dökümlülük ve kat düzelme açısı) ve çeşitli geçirgenlik (hava geçirgenliği, ısıl direnç ve nem yönetim performansı) özellikleri ve kumaşların hem görünüm hem de kullanım performansını etkileyebilecek parametreler olan yüzey özellikleri (yüzey pürüzlülüğü ve sürtünme katsayıları) incelenmiştir. Elde edilen sonuçlardan, kumaşı oluşturan örgü yapısının kumaşların incelenen tüm fiziksel performans özellikleri üzerinde en belirleyici yapısal parametre olduğu görülmüştür. Hammadde özelliklerinin kumaşın farklı fiziksel özellikleri üzerinde hammadde özelliği bakımından farklı şekillerde etkiler gösterdiği görülmüştür. Denim kumaşlarda farklı hammaddelerin ve örgü yapılarının denim kumaşların çeşitli fiziksel performans özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırıldığı bu çalışmadan elde edilen sonuçların farklı kullanım alanlarında ve mevsime bağlı olarak üretilecek denim kumaş tasarımlarında kullanılacak kumaş yapısal parametrelerinin seçimine katkı sağlayabileceği öngörülmektedir.

Denim fabrics are textile structures preferred in daily life and by users of all ages, especially due to their features such as durability, usage comfort and suitability for fashion changes. In this thesis, denim fabrics woven with weft yarns with different raw material contents were studied, especially considering the use of sustainable raw materials. At the same time, the effects of 3/1 Twill weave used in conventional denim fabrics, as well as Zik-Zak Twill and Bedford Cord weave structures, on various physical performance properties of the fabrics were investigated, both in terms of their patterning effect and their usage of different areas of use. Non-elastane (Tencel, Linen, Cotton/Hemp, Soybean, Modal/Cellulose Acetate) and containing elastane (Polyester/Viscose/Elastane, Modal/Cellulose Acetate/Cashmere/Elastane) weft yarns with different raw materials and raw material compositions were used. Durability (breaking strength and elongation), handle (bending rigidity, drape ability and crease recovery angle) and various permeability properties (air permeability, thermal resistance and moisture management performance) of denim fabrics and surface properties (surface roughness and friction coefficients), which are parameters that can affect both the appearance and usage performance of the fabrics, were examined. From the results obtained, it was seen that the weave structure of the fabric was the most determining structural parameter on all physical performance properties of the fabrics examined. It was observed that raw material properties have different effects on the different physical properties of the fabric in terms of raw material properties. It was predicted that the results obtained from this study, in which the effects of different raw materials and weave pattern structures in denim fabrics were investigated on various physical performance properties of denim fabrics, might contribute to the selection of fabric structural parameters to be used in denim fabric designs to be produced in different usage areas and depending on the season.