Havuçta (Daucus carota L.) erken çiçeklenmenin genetiği

Abstract

Havuç bitkisi, çiçeklenme aşamasına geçebilmek için vernalizasyona ihtiyaç duyan önemli kışlık sebze türlerinden biridir. Havuç bitkisinin, tohumluk havuç üretimi ve ticari havuç kökü üretimi için ihtiyaç duyduğu çevresel ortamların birbirinden farklı olduğu bilinmektedir. Havuç bitkisinde çiçeklenme zamanı, farklı üretim alanlarına ve ekim zamanlarına bağlı olarak değişmektedir. Vernalizasyon ihtiyacı karşılanan havuç köklerinin çiçek sapı henüz uzamadan önce odunsu hale gelmesi, bitkinin ticari değerinin kaybolmasına neden olabilmektedir. Bu araştırmada; çiçeklenme zamanı bakımından açılım gösteren iki yeni F2 haritalama popülasyonunun erken çiçeklenme özelliğinin kalıtım özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, iki farklı F2 popülasyonuna ait havuç tohumları, ısıtmasız plastik sera koşullarında ekilmiştir. Popülasyonu oluşturan bitkilerin sapa kalkma tarihleri tek tek kayıt altına alınmıştır. Ayrıca, popülasyondaki bitkilerin tek tek kök renkleri kontrol edilmiştir. Elde edilen veriler ile Ki-kare testi yapılarak, kök rengi özelliği bakımından gözlenen değerlerin beklenen Mendel fenotipik açılma oranlarına (1:1, 3:1 ve 9:3:3:1) uyumlulukları değerlendirilmiştir. Buna göre; incelenen her iki F2 havuç popülasyonunda kök rengi bakımından genetik açılım oranı 3:1 olarak bulunmuştur. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, erken çiçeklenme özelliğine sahip yeni havuç popülasyonlarının oluşturulmasına yardımcı olabilecek ve yerli hibrit havuç çeşitlerimizin geliştirilmesine yönelik yapılacak moleküler seleksiyon çalışmaları için alt yapı oluşturacaktır.

Carrot plant is one of the important winter vegetable species that requires vernalization in order to induce flowering. It is known that the environmental requirements for seed carrot production and commercial carrot root production are distinct from one another. The flowering time of carrot plants varies across different production locations and planting times. Carrot roots, whose vernalization needs have been met, become woody before the flower stalk elongation, which may lead a decrease in the commercial value of the plants. In this study; it was aimed to examine the inheritance characteristics of the early flowering trait of two new F2 segregating populations that in terms of flowering time. For this purpose, carrot seeds belonging to two different F2 populations were sown in unheated plastic greenhouse conditions. The bolting initiation dates of the carrot plants were recorded. Additionally, the root colors of the plants in the population were observed. Chi-square test was performed with the data obtained, and the compatibility of the observed values in terms of root color trait with the expected Mendelian phenotypic opening ratios (1:1, 3:1 and 9:3:3:1) was evaluated. According to these results; the genetic expansion ratio in terms of root color was found to be 3:1 in both F2 carrot populations examined. The results of this study will provide a basis for molecular selection studies to help generate new carrot populations with early flowering characteristics and to develop our local hybrid carrot varieties.