Çalışma hayatının dindar kadının dini anlayış ve uygulamalarına etkisi üzerine sosyolojik bir araştırma

Abstract

Tanzimatla başlayan, II. Meşrutiyetle hız kazanan ve Cumhuriyetle en bilinçli ifadesine ulaşan Batı medeniyetine dahil olma çabasının ideolojik yükü kadınlar tarafından omuzlanmıştır. Cumhuriyetten itibaren Batıcılığın simgesel temsilciliğini üstlenen modern kadınların hegemonyasındaki kamusal alan, özellikle 80lerden sonra, bir elinde modernizmin diğer elinde İslamın değerlerini taşıyan eğitimli dindar kadınla tanışmıştır. 80lerde başörtülü olarak eğitim görme mücadelesi veren dindar kadın, 90lardan itibaren kamusal alanda aktif olarak boy göstermeye başlamıştır. Hazırlanan bu çalışmada kamusal alanın seküler diline dindar kimlikleriyle eklemlenen kadınların çalışma hayatına girdikten sonra, dînî anlayış ve uygulamalarında meydana gelen değişimler irdelenmiştir. Kamu kuruluşlarında çalışan, kendisini dindar olarak tanımlayan kadınlarla yapılan derinlemesine mülakatlarla, dindar kadınların çalışma hayatından önceki ve sonraki dini tutum, ibadet ve hassasiyetlerini mukayese etmek amaçlanmış, dindar kadının şekilsel-zihinsel değişim evreleri ve bu değişimlerin sebepleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ilk iki bölümünde, çalışma hayatının ve dindar kadınların çalışma hayatına dahil oluşunun kuramsal çerçevesi çizilmiş üçüncü bölümde ise gerçekleştirilen derinlemesine mülakatların analizine yer verilmiştir.

Ideological burden of the effort for involvement to Western civilization which is started with Tanzimat, gained speed with Second Constitutionalist Period and reached maturity with Republic, is carried by women. Especially after the `80s, public sphere that is under the sway of modern women -symbolic agent of Westernism as from Repuclican period- met educated religious woman who has the values of modernism and Islam at the same time. Religious women who struggled to get education with their hijab in the `80s, started to play an active role in public sphere on and after `90s. In this research, alteration in religious perception and practices of women who entered the secular public sphere with their religious identity after taking part in business life is analyzed. In this study, by means of in-depth interviews with women who work in public institutions and find themselves religious, it is aimed to compare religious women?s religious attitude, practices and sensitivity before and after business life; and also tried to determine (find out) formal and cognitive alteration stages of religious woman and the causes of that alteration. In the first two chapter of the research, theoretical framework of business life and religious women's involvement to business life is drawn, and then analysis of in-depth interviews is handled in the third chapter.