Türk savunma sanayii

Abstract

Dünyada kalıcı bansın sağlanabilmesinin imkansızlığı soğuş savaş sonrası daha da açık bir şekilde ortaya çıkmıştır. Ülkelerin, Dünyadaki belirsizlik ortamına bağlı olarak şimdiye kadar olduğu gibi gelecekte de savunma ve askeri güç bulundurma ihtiyacı duyacaklardır. Bu noktada yeterli caydırıcılıkta bir askeri güç için çağa uygun nitelikte savunma teçbizatınm temini ve süreklüiğinin sağlanması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. İleri teknoloji ürünü silah sistemleri olmaksızın ulusal güvenliğin sağlanamayacağı, yatan zamandaki bölgesel çatışmalarda açıkça görülmüştür. Jeopolitik önemine bağlı olarak Türkiye çoğu dünya devletinden daha çok bir silahlanma baskısı altındadır. Türkiye, tedarik etme ihtiyacı duyduğu savunma teçhizatını ya büyük miktarda kaynağım refahından kaybetme pahasına harcayarak satın alacak ve çağın özelliği gereği teknoloji eskimesi nedeni ile belirli periyotlarla yenileyecek, ya da bunları üretecek bir savunma sanayiini etkin bir şekilde kurarak dışa bağımlılıktan kurtulacak ve aynı zamanda savunma sanayiin genel ekonomi üzerine olumlu etkilerinden faydalanacaktır. Savunma Sanayii, bir ülkenin silahlı kuvvetleri için taktik, stratejik ve savunma amacına yönelik silah sistemleri ve donanımlarını tasarlayan, geliştiren ve üreten, özellikle yatırım mallan üreten sanayii dalları başta olmak üzere diğer bütün ekonomik faaliyet alanları ile iç içe olan bir organizasyondur. Türkiye, 1980'li yıllara kadar Savunma Sanayiini, dış yardımlann olumsuz etkileri, mevcut finansal imkansızlıklar, mevzuattaki ve bürokrasideki engeller nedeni ile geliştirememiştir. 1974'de ABD ambargosu ile kendi ayaklan üzerinde durabilen bir savunma sanayii ihtiyacı iyice hissedilmeye başlanmış ve bu doğrultuda girişimler başlamıştır. Bu girişimlerin en önemlisi 3238 sayılı kanun ile Savunma Sanayii Müsteşarlığının kurulması ve Savunma Sanayii Destekleme Fonunun oluşturularak, savunma sanayiine kaynak ve ortam yaratılması olmuştur. Kanunun çıkmasının üzerinden geçen 14 yıllık süre içerisinde Türk Savunma Sanayii önemli bir aşama kaydetmiş, uluslararası standartlarda savunma teçhizatı üreten birçok firma yerli ya da yabancılarla ortaklıklar şeklinde kurulmuş ve birçok kritik teknolojik alanda birikim sağlanmıştır. Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen Savunma Sanayiin kurulması ve geliştirilmesinde kanunun bazı maddelerinin tam olarak uygulanamaması, ülke ekonomisinden ve bazı dışetkenlerden kaynaklanan problemler istenilen ölçüde bir altyapının oluşturulmasını engellemiştir. Bu aksaklıkları gidermek ve Savunma Sanayiin önünü açabilmek için öncelikli konunun bir Savunma Sanayii Politika ve Stratejisi oluşturmak olduğu düşüncesi ile 1998 yılında yeni bir Savunma Sanayii Politikası benimsenmiş ve bu doğrultuda baza olumlu adımlar atılmıştır. Ancak içinde bulunduğumuz globalleşme sürecinde, ülkeler arası ekonomik rekabetin en üst noktada olduğu bir dönemde, Türk Savunma Sanayiin uluslararası piyasada kendine bu yer edinebilmesi için halen bir takım eksiklikler ve düzenleme ihtiyaçları mevcuttur. Bu çalışmada, Türk Savunma Sanayiin mevcut durumu ortaya konarken; savunma sektörünün ekonomik etkinliğinin artırılması yönünde alınması gereken yeni tedbirlerin ortaya konması amaçlanmaktadır.