Lise öğretmenlerinin rehberlik hizmetlerini algılama düzeyleri

Abstract

Bu araştırmada liselerde görevli öğretmenlerin okullarındaki rehberlik hizmetlerini algılama düzeyleriyle söz konusu algılamalarında bireysel özelliklerinin ve çalıştıkları kurumun farklılaşma oluşturup oluşturmadığı ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin, okullarındaki rehberlik hizmetlerini algılama düzeylerinin belirlenmesinde tarama modelinden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında öğretmenlerin rehberlik hizmetlerini algılama düzeylerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen Rehberlik Hizmetlerini Algılama Ölçeği oluşturulmuştur. Ölçek, beş alt bölümden ve 29 maddeden oluşmaktadır. Hazırlanan ölçek Eskişehir'de araştırmaya dahil edilen liselerde görevli öğretmenlere uygulanmıştır. Uygulama sonunda 204 ölçek formu geçerli kabul edilmiş ve değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel çözümlenmesiyle ilgili işlemlerde iki grup ortalaması arasındaki farkın önem kontrolü t testi ile, ikiden fazla grup ortalaması arasındaki farkın önem kontrolü ise tek yönlü varyans analizi ile gerçekleştirilmiştir. Gruplar arasındaki farkların önem kontrolünde 0.05 hata payı ölçüt alınmıştır. Araştırmadan elde dilen sonuçlara göre liselerde görevli öğretmenlerin rehberlik hizmetlerini bütünde algılamaları olumlu yönde çıkmıştır. Ancak öğretmenlerin sahip oldukları kişisel özelliklerinin ve çalıştıkları kurumun, söz konusu algılamalarda kısmen de olsa farklılaşma oluşturduğu görülmüştür. Öğretmenlik mesleğine yeni başlamış öğretmenlerin rehberlik hizmetlerini bütünde algılamalarının meslekte daha kıdemli öğretmenlere göre düşük çıktığı görülmüştür. Öğrenim durumları açısından ise akademik kariyeri fazla olan öğretmenlerin algılamaları diğerlerine göre daha düşük çıkmıştır. Branşlar arasındaki farklılaşmanın daha çok meslek dersleri öğretmenleriyle Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri arasında olduğu görülmüştür: Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin rehberlik hizmetlerini bütünde algılamalarının diğer bıranşlardaki öğretmenlere göre daha düşük düzeyde, meslek dersleri öğretmenlerinin algılamalarının ise daha yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyetler arasındaki farklılaşma, erkek öğretmenler lehine yansımış, erkek öğretmenlerin algılamalarının kadın öğretmenlerin algılamalarına göre daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Çalıştıkları kurum açısından bakıldığında, Atatürk Endüstri Meslek Lisesi Öğretmenlerinin algılamaları, diğer okullarda görevli öğretmenlerin algılamalarına göre daha olumlu, Ahmet Kanatlı Lisesi Öğretmenlerinin algılamaları ise diğer okullarda görevli öğretmenlere algılamalarına göre daha olumsuz düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin, rehberlik hizmetlerinin bilgi verme, öğrenciyi tanıma, öğrenci başarısını artırma, psikolojik danışmanlık yapma ve öğrenciyi izleme gibi işlevlerinin yerine getirilme düzeyini algılamalarında kişisel özelliklerinin ve çalıştıkları kurumun farklılaşma oluşturup oluşturmadığına bakılmıştır. Sonuç olarak öğretmenlerin rehberlik hizmetlerini bütünde algılamaları ile söz konusu işlevlerin yerine getiriliş düzeyini algılamaları arasında benzer sonuçlara rastlanmıştır.