Türk elitlerinin milliyetçilik algısı: Yusuf Akçura örneği

Abstract

Elinizdeki metinde, Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yetişmiş bir Cumhuriyet eliti olarak Yusuf Akçura’nın milliyetçilik algısını inceledik. Modernitenin bağrından doğan milliyetçilik, modern dünyanın şekillenmesinde asli bir unsur olmuş ve ulus-devletlerin kimlik politikalarını belirlemiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde kültürel alanda tartışılan milliyetçilik, Yusuf Akçura’nın katkılarıyla siyasi arenada düşünülmeye başlanmış ve Akçura’nın tahayyül ettiği Türk milliyetçiliği ekseninde ideolojik bir karşılık bulmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada, kurucu bir elit olarak Yusuf Akçura’nın milliyetçilik fikrine katkıları irdelenmiştir. Zira Akçura örneği, Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal ideolojisinin şekillenmesinde ve uygulanmasında kritik bir rol oynamıştır. Akçura’nın kritik rolü ise onun Pantürkizm’in fikir babası olarak anılmasını sağlamıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, milliyetçiliğin ortaya çıkışı, milliyetçilik teorileri ve milliyetçilik türleri kuramsal bir çerçevede incelenmiştir. İkinci bölümde milliyetçiliğin, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne değin uzanan seyri ve Cumhuriyetin inşa sürecindeki ideolojik eğilimler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Yusuf Akçura’nın biyografisi, Yusuf Akçura’nın milliyetçilik fikri Cumhuriyet’in kurucu elitleri üzerinde bıraktığı etki açısından incelenmiştir. Sonuç olarak bu metin, milliyetçiliğin çok boyutlu bir fenomen olduğunu, tarihsel süreçlerle birlikte farklı biçimlere büründüğünü ve milliyetçiliğin Türkiye özelinde geçirdiği dönüşümü, Yusuf Akçura gibi önemli bir figür üzerinden analiz ederek, Türk milliyetçiliğinin girift yapısını ve elitlerin bu yapının oluşumuna olan etkisini anlamak için önemli bir çerçeve sunmaktadır.In this text, we have analyzed Yusuf Akçura's perception of nationalism as a Republican elite raised within the Ottoman Empire. Born out of the bosom of modernity, nationalism has been an essential element in shaping the modern world and has determined the identity policies of nation-states. Nationalism, which was discussed in the cultural sphere in the late Ottoman Empire, started to be considered in the political arena with the contributions of Yusuf Akçura of the empire and found an ideological response on the axis of Turkish nationalism as envisioned by Akçura. Therefore, in this study, Yusuf Akçura's contributions to the idea of nationalism as a founding elite are analyzed. The example of Akçura played a critical role in shaping and implementing the national ideology of the Republic of Turkey. Akçura's critical role made him known as the father of Panturkism. In the first part of the study, the emergence of nationalism, theories of nationalism and types of nationalism are analyzed in a theoretical framework. In the second part, the course of nationalism from the Ottoman Empire to the Republic of Turkey and the ideological tendencies in the construction process of the Republic are analyzed. In the third part, Yusuf Akçura's biography, Yusuf Akçura's idea of nationalism is analyzed in terms of its impact on the founding elites of the Republic. In conclusion, this text argues that nationalism is a multidimensional phenomenon and that it has taken on different forms through historical processes.