Sosyalist planlamada dış finansman sorunları (Sovyet deneyimi)

Abstract

Merkezi ya da buyurucu (emredici) bir planlama ile yönlendirilen Sovyet ekonomisinde finansman planlaması genel iktisadi planlamanın bir kısmı olarak karşımıza çıkmakta ve çeşitli ekonomik uğraş dallan ile işletmelerin finansman planlarına dayandırılmaktadır. Böylece, bütün devlet gelir ve harcamalarını kapsayan birleşik veya konsolide finansman planları ile en yüksek aşamaya ulaşmaktadır. Finansman planlamasının asıl hedefi genel planın uygulanabilmesi için gerekli kaynaklan belirlemek, bunları hedeflerine uygun olarak çeşitli iktisadi faaliyet dalları ve çeşitli toplumsal-kültürel kuruluş tipleri arasında dağıtmak ve bu arada malzeme ve para tasarrufu sağlamaktır. Birleşik finansman planı şu gibi gelir kalemlerini içine almakta9ır. - üretim vergisi, - Kar, -Aşınma payları (amortismanlar), Kollektif çiftlik ve kooperatiflerden sağlanan gelirler, - Devlet toplumsal sigorta fonları, -Genel kamusal banka (Gosbank) tasarruf mevduatı, -Dış ticaret v.s. 1 Planın harcama bölümü ise sermaye birikimi, onarım masrafları , devlet işletme ve kuruluşlarının döner sermayelerinin artırılması, devlet çiftliklerinin stoklarının artırılması, .toplumsal-kültürel harcamalar, devletin malzeme stoklarının genişletilmesi, banka rezervlerinin artırılması, yönetim-savunma v.s. ile ilgili masrafları içermektedir. Şu var ki, bu plan, dolaysız bir hükümet onayını gerektirmemekte, yalnızca devlet planının hazırlanmasında kullanılan bir bilanço olarak değerlendirilmektedir. Bu makalenin asıl konusu, Sosyalist bir ekonomide planın nasıl hazırlandığı sorusuna yanıt aramaktan çok, dış finansmana ilişkin bilgiler sunmak olduğundan dolayı Sovyet Planlama sisteminin ayrıntılarına girmek istemiyoruz.