Lübnan dış politikasında Hizbullah faktörü: Suriye iç savaşı örneği

Abstract

Hizbullah, 1982 yılında İran’ın ideolojik Şii vekil gücü olarak ortaya çıkmıştır. Sonraki on yıl içinde karmaşık bir kurumsal yapıya evrilen Hizbullah, Lübnan’da önemli bir siyasi güç haline gelmiş ve bölgede güçlü bir devlet dışı aktör olarak öne çıkmıştır. Hizbullah’ın 2012 yılında Suriye iç savaşına dahil olması ve Esad rejimini desteklemesi, örgütün bölgesel etkisini artırırken aynı zamanda ciddi siyasi, ekonomik ve toplumsal sonuçlar doğurmuştur. Bu müdahale, Lübnan’daki iç dengeleri ve Hizbullah’ın toplumsal meşruiyetini zorlayan bir faktör haline gelmiştir. Hizbullah’ın Suriye’deki varlığı, İran’ın bölgesel stratejisi doğrultusunda Şii direniş eksenini güçlendirme çabasının bir parçası olarak kabul edilirken, bu süreçte örgüt Suudi Arabistan ve diğer Sünni aktörlerin sert tepkisiyle karşı karşıya kalmıştır. Mezhepsel sorunların derinleşmesiyle birlikte, örgüt Suriye ve Lübnan’daki çatışmalarda doğrudan ve dolaylı olarak rol almış ve bölgedeki vekâlet savaşlarının önemli bir unsuru haline gelmiştir. Hizbullah’ın Suriye iç savaşına müdahalesinin uzun vadeli sonuçları, örgütün Lübnan’daki sosyopolitik konumu, İran’a olan bağımlılığı ve bölgedeki stratejik çıkarları doğrultusunda belirleyici olacaktır. Bu süreç, örgütün askeri ve siyasi geleceği üzerinde kalıcı etkiler bırakacak ve hem bölgesel hem de uluslararası aktörlerin Hizbullah’a yönelik tutumlarını şekillendirmeye devam edecektir.

Hezbollah emerged in 1982 as an ideological Shiite proxy for Iran. Over the following decade, it evolved into a complex institutional structure, becoming a significant political force in Lebanon and a powerful non-state actor in the region. Hezbollah’s involvement in the Syrian Civil War in 2012 and its support for the Assad regime increased the organization’s regional influence while simultaneously leading to serious political, economic, and social consequences. This intervention became a destabilizing factor for Lebanon’s internal balance and challenged Hezbollah’s societal legitimacy. Hezbollah’s presence in Syria is regarded as part of Iran’s broader regional strategy to strengthen the Shiite axis of resistance. However, this engagement provoked strong opposition from Saudi Arabia and other Sunni actors. As sectarian tensions deepened, Hezbollah played a direct and indirect role in conflicts in both Syria and Lebanon, becoming a key player in regional proxy wars. The long-term consequences of Hezbollah’s intervention in the Syrian Civil War will be shaped by its sociopolitical standing in Lebanon, its dependence on Iran, and its strategic interests in the region. This process will have lasting impacts on Hezbollah’s military and political future while continuing to influence the attitudes of both regional and international actors toward the organization.