Koroner arter hastalarında egzersiz stres testi sırasındaki Qt dispersiyonunun iskemiyi belirlemedeki yararı ve diğer iskemi belirteçleri ile ilişkisi

Abstract

Kardiyovasküler hastalıklar başta gelişmiş ülkeler olmak üzere tüm dünyada en önemli mortalite ve morbidite nedenidir.Bu çalışmada koroner arter hastalığı tanısında en sık kullanılan test olan egzersiz stres testi değerlendirilmesi sırasında ST seğmeni değişikliklerinin yanında QT dispersiyonunun incelenmesi planlandı. Daha önceden miyokard enfarktüsü ya da koroner arter hastalığı öyküsü olmayan, kliniğimize göğüs ağrısı ile başvuran 51 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara egzersiz stres testi yapıldı. 11 hastanın (%21,6) egzersiz stres testi ST segment analizine göre negatif olarak kabul edilerek (negatif EST) normal popülasyonda QT dispersiyonunun belirlenebilmesi amacıyla birinci kontrol grubunu oluşturmuştur. Egzersiz stres testi pozitif olan 40 (%78,4) hastaya koroner anjiyografi yapıldı. Bu 40 hastanın, 13 (% 32,5)' ünün koroner anjiyografisi normaldi, koroner damarlarda lezyon saptanmadı ve 2. kontrol grubunu oluşturdular. Diğer 27 (% 67,5) hastada ise koroner lezyon saptandı, bu hastalar ise hasta grubunu oluşturdu. Tüm grupların EST sırasındaki QT dispersiyonlarının (QTd) ve hıza göre düzeltilmiş QT dispersiyonlarının (QTdc) değişimleri incelendi. 1. ve 2.kontrol gruplarının QTd başlangıç, QTdc başlangıç, QTd maksimum, QTdc maksimum, QTd dinlenim ve QTdc dinlenim değerleri, hasta grubunda her iki kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek bulundu. Kontrol gruplarının QTd ve QTdc değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p]0,05). Çalışmada risk faktörleri ile QTd ve QTdc değerleri arasında ilişkide araştırıldı. Aile anamnezi pozitifliğinin QTd dinlenim değeri ile (p=0,042), Hipertansiyonunsa QTd başlangıç (p=0,007) ve QTdc başlangıç (p=0,01) değerleriyle pozitif korelasyon gösterdiği bulundu. Hasta grubundan 6 hastada angina oldu, 4 hastada ise EST sırasındaki EKG' larda aritmi saptandı. Angina ve aritmi gelişen hastaların QTd ve QTdc düzeylerinde belirgin artış saptanmadı ve aynı zamanda angina ve aritmi ile, koroner arter hastalığının ciddiyeti arasında da korelasyon saptanmadı. QT dispersiyonunun KAH ciddiyetinin önceden tahminindeki rolünü de araştırdık. QTd başl. (p=0,001), QTdc başl. (p=0,001), QTd dini (p< 0,001) ve QTdc dini (p< 0,001) değerleri ile hastaların Gensini skorları arasında anlamlı ilişki saptandı. Bu sonuçlara göre, EST değerlendirilmesinde ST segment değişikliklerinin yanında QTd ve QTdc değerlerinin de dikkate alımasıyla EST' nin yanlış pozitif sonuçlarının azaltılabileceği düşünülmüştür. Ayrıca daha yüksek QTd ve QTdc değerlerinin daha ciddi koroner arter hastalığını gösterdiği saptandı.

Cardiovascular diseases are the most important causes of mortality and morbidity especially in developed countries. In this study we aimed to examine QT dispersions beside ST segment changes in exercise stress test which is the most used test for diagnosis of coronary artery disease. 51 patients without previous Ml and diagnosis of coronary heart disease referred to cardiology department with chest pain were included in our study. All patients had treadmil exercise stress test. 11 (21.6%) patients exercise stress test was determined as negative, according to ST segment analysis and formed the first control group, for determination of QT dispersion in normal population. 40 (78.4%) patients EST were positive and coronary angiography was performed. 13 (32.5%) from 40 patients, angiography results were normal, no lesion was detected and formed the second control group. Last 27 (67.5%) patients with positive EST and lesions detected in angiography formed the patient group. Changes of QT dispersions (QTd) and rate corrected QT dispersions (QTdc) of all groups during EST were analyzed. QTd rest, QTdc rest, QTd max, QTdc max, QTd rec ve QTdc rec values of patient group were found statistically higher than both first and second control groups. No statistically important QTd and QTdc difference were detected between control groups (p>0.05). We also search the presence of relation between risk factors and QTd and QTdc values. We found out that there is a positive correlation between family history and QTd rec values (p=0.042), hypertension and QTd rest (p=0.007) and QTdc rest (p=0.001) values. In the patient group 6 patients had angina and in 4 patients arrhythmia was detected in ECG during EST. No statistically important increse in QTd and QTdc values were detected in patients with angina and arrhythmia were detected. Also there were no correlation of angina and arrhythmia with CAD severity. We also search for the role of QT dispersion in predicting severity of coronary artery disease. There was a positive correlation between QTd rest(p=0.001), QTdc rest (p=0,001), QTd rec(p<0,001) ve QTdc rec(p<0,001) values with Gensini scores of patients. According to these results, we suggest that during EST analysis, QTd and QTdc values must taken into consider with ST segment changes to decrease false positive results. We also found out that higher QTd and QTdc values demonstrate much severe coronary artery disease.