Mehmed Hâlis’in Mîzânü’l Ezhân adlı eserinin günümüz Türkçesi’ne sadeleştirilmesi ve değerlendirilmesi

Abstract

19. yüzyıl Osmanlı müderrislerinden Mehmed Hâlis Efendi’nin Mîzânü’l Ezhân adlı eseri günümüz Türkçesine sadeleştirilerek, eser içerisindeki görüşleri kavramlar mantığı ve önermeler mantığı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada metin analizi, arşiv tarama ve belge inceleme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma giriş, kavramlar mantığının değerlendirildiği birinci bölüm, önermeler mantığının değerlendirildiği ikinci bölüm, tercümenin yer aldığı üçüncü bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Türkçeye tercüme edilen bu eserin içeriğinin günümüz klasik mantık kitaplarıyla örtüştüğü, döneminde ders kitabı olarak kullanıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

The work titled Mîzânü’l-Ezhân by Mehmed Hâlis Efendi, one of the Ottoman scholars (müderris) of the 19th century, has been simplified into contemporary Turkish, and its views have been evaluated within the framework of conceptual logic and propositional logic. In this study, textual analysis, archival research, and document analysis methods were employed. The study consists of an introduction, a first chapter evaluating conceptual logic, a second chapter evaluating propositional logic, a third chapter containing the translation, and a conclusion. It has been concluded that the content of this translated work aligns with modern classical logic textbooks and that it was used as a textbook during its time.