Modern maliyet yöntemi olarak kaynak tüketim muhasebesi: Bir tekstil işletmesinde uygulama

Abstract

Rekabetin yoğun bir şekilde tüm işletmeler tarafından hissedildiği günümüzün küresel pazarlarında işletme yöneticileri sık sık stratejik ve yönetsel kararlar vermek durumunda kalmaktadırlar. Maliyet ve yönetim muhasebesi tarafından üretilen bilgiler bu kararlara temel teşkil ettiğinden, bu bilgilerin doğru ve gerçeğe uygun olması yöneticilerinin doğru kararlar verebilmeleri açısından gereklidir. Bu nedenle işletmenin maliyet hesaplama sistemlerinin ürün maliyetlerini doğru, güvenilir ve gerçeğe uygun olarak hesaplaması stratejik öneme sahiptir. Ancak günümüzün üretim ortamlarında ürünler ile doğrudan bağlantısı kurulamayan maliyetlerin üretim maliyetleri içerisindeki payının giderek arttığı yapılan çalışmalarda tespit edilmiştir. Üretim maliyetleri içerisindeki maliyet unsurlarının payındaki değişim nedeniyle geleneksel maliyet hesaplama yöntemleri ürünlerin maliyetlerini doğru bir şekilde hesaplamakta yetersiz kalmaktadır. Geleneksel maliyet hesaplama yöntemlerindeki ürünler ile doğrudan bağlantısı kurulamayan maliyetlerin ürünlere dağıtımında kullanılan dağıtım anahtarlarının bu maliyetleri temsil gücünün zayıflığı ürün maliyetlerinin doğru ve gerçeğe uygun hesaplanamamasına neden olmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen ve maliyet yöntemlerinin son safhası olarak ifade edilen yöntemlerden biri de kaynak tüketim muhasebesidir (KTM). Bu çalışmada öncelikle geleneksel ve çağdaş maliyet yöntemleri açıklanmıştır. Ardından araştıma konusu olan kaynak tüketim muhasebesinin gelişimi, uygulanma süreci açıklanmıştır. Son olarak bir tekstil işletmesi verilerine örnek olay çalışması uygulanarak, sonuçları değerlendirilmiştir.In today’s global markets, where competition is intensely felt by all businesses, managers are frequently required to make strategic and managerial decisions. Since the information produced by cost and management accounting serves as the foundation for these decisions, it is essential that such information is accurate and reliable to enable sound managerial decision-making. It is of strategic importance that a company's cost accounting systems calculate product costs accurately, reliably, and in accordance with economic reality. However, studies have shown that in modern production environments, the proportion of costs that cannot be directly traced to specific products within total production costs has been steadily increasing. Due to changes in the composition of production costs, traditional cost accounting methods have become inadequate in providing accurate and realistic product cost calculations. The allocation bases used in traditional costing systems to distribute indirect costs to products often lack the representational power necessary to reflect actual resource consumption, resulting in distorted product cost information. In this context, resource consumption accounting (RCA) has emerged as one of the most advanced contemporary cost accounting methods. This study first outlines both traditional and modern cost accounting approaches. It then discusses the development and implementation process of resource consumption accounting, which constitutes the central focus of the research. Finally, a case study is conducted using data from a textile company, and the findings are evaluated accordingly.