Güneydoğu Anadolu Projesinin sosyo-ekonomik yapısı

Abstract

Ülkenin ekonomik yapısı hakkındaki oluşum incelenirken ele alınması gereken en önemli kriterlerden biri de tarımsal üretim potansiyelidir. Tarımsal üretim için de de karşımıza öncelikle toprak ve su çıkmaktadır. Bununla beraber su, üretim artışının sağlanmasında en önemli girdi olarak değerlendirilmektedir. Sulama sistemi çok iyi oluşturulduğu takdirde, ikliminde katkısıyla sulama bölgelerinden 2-3 kat oranında ürün alınabilmekte ve bu da doğrudan ekonomik kalkınmayı etkilemektedir. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) temelde bu düşünceden hareketle, Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki ovaları kapsayan temel yapısında "Entegre" bir proje olarak bölgeye sulama suyu getirmeyi amaçlamış tarımsal bir yatırım olarak hazırlanmıştır. GAP, dünyanın üçüncü tarımsal amaçlı yatırımı olması bakımından diğer sektörlerde de gelişimi amaçlanmaktadır. GAP ile hedeflenen sadece büyüme değil, aynı zamanda bölgede bir kalkınmayı da oluşturmaktadır. Bunun içinde GAP' ta toprak ve insan dengesi önem kazanmaktadır. Bu yüksek lisans tez çalışmasının hazırlanmasında temel amaç gelişmişlik açısından önemli bir aşamadaki Güneydoğu Anadolu Bölgesi üzerinde kurulan Güneydoğu Anadolu Projesini değişik sosyal boyutları ile incelenmiştir. Çalışma şu bölümlerden oluşmaktadır. Birinci bölüm, genel olarak bölge kavramına ve bu kavramın kapsamı içinde kalacak diğer konuların teorik açıklamalarından oluşmaktadır. İkinci bölüm, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin çeşitli yönleri ile tanıtımı ve bölgenin belli özelliklerini ortaya koymaya ayrılmıştır. üçüncü bölüm, birinci ve ikinci bölümlerde belirtilen kavramların ele alınması ile Güneydoğu Anadolu Projesinin önemi, alt projeleri, projeden beklentiler, GAP'a benzer projeler ve GAP'ın sosyo-ekonomik yapısı konuları incelenmiştir. Sonuç bölümünde de, Güneydoğu Anadolu Projesinin şimdiki durumu göz önüne alınarak, genel olarak gelecekteki yapısının ne olabileceği konusunda açıklamalar yapılmıştır.