İlkokul 4. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitabı etkinliklerinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, İlkokul 4. Sınıf DKAB ders kitaplarındaki etkinlikleri, farklı kriterlere göre incelemek ve etkinliklerle ilgili öğretmen görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmada, veri toplama yöntemleri olarak doküman incelemesi ve görüşme yöntemleri uygulanmıştır. Doküman incelemesi yapılan ders kitapları, 2021-2022 Eğitim-Öğretim Yılı’nda, Türkiye’de kullanılan, MEB ve ANKA Kuşu Yayınları’ndan yayımlanan kitaplardır. Görüşme yapılan katılımcılar, ölçüt ve kartopu örnekleme yöntemleri ile belirlenmiştir. Kocaeli ve Bursa illerinden, toplam 14 öğretmenle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen iki form kullanılmıştır. Çalışmada, doküman incelemesinin verileri üzerinde betimsel analiz, görüşmelerden elde edilen veriler üzerinde ise hem betimsel hem de içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın doküman incelemesi sonucunda; etkinliklerin ünitelere düzenli dağılmadığı, öğretim ilkelerine uygun olduğu, devinişsel kazanım içermedikleri, daha fazla pekiştirmeyi amaçladıkları, yazım dili ve açıklamalarının uygun olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca grup çalışmalarına az yer verildiği, süre belirtilmediği, görselliğin zayıf olduğu, materyal kullanımı içermedikleri, öğrenci seviyelerine ve günlük hayatla ilişki kurulmasına uygun oldukları tespit edilmiştir. Araştırmanın görüşme bulguları sonucunda; etkinliklerin farklı şekillerde tanımlandığı, öğretim programının fazla incelenmediği, etkinliklerin programla uyumunun yeterli bulunmadığı, genelinin öğrencileri kapsadığı, tümünün anlaşılıp uygulandığı, yazım dilinin uygun olduğu, görselliğin ve günlük hayatla ilişki düzeyinin yeterli olmadığı, öğrencilere birçok alanda katkılar sağladığı, bazı etkinliklerin daha fazla sevildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca etkinliklerin sayısı, türleri, biçim ve içerik açılarından yeterli ve işlevsel bulunmadığı, etkinliklerin çoğunun sınıfta ve kitaptaki sırasına göre uygulandığı, etkinlikleri uygularken sınıf içi ve dışı bazı faktörlerin sürece etki ettiği, etkinliklerde geliştirilmesi gereken yönlerin bulunduğu tespit edilmiştir.

This research was conducted to examine the activities in the Primary School 4th Grade DKAB textbooks according to different criteria and to reveal teachers’ opinions about the activities. The study was conducted with the case study design one of the qualitative research methods. In the research, document analysis and interview methods were used as data collection methods. The textbooks for which the document was reviewed are the books used in Turkey in the 2021-2022 academic year and published by the Ministry of National Education and ANKA Publishing. The interviewed participants were determined by criterion and snowball sampling methods. A total of 14 teachers from Kocaeli and Bursa provinces were interviewed. Two forms developed by the researcher were used as data collection tools. In the study, descriptive analysis was performed on the data of the document review and both descriptive and content analysis was performed on the data obtained from the interviews. As a result of the document review of the research; It has been concluded that the activities are not regularly distributed to the units, they are suitable for the teaching principles, they do not contain psychomotor gains, they aim to reinforce more and the written language and explanations are appropriate. In addition, it was determined that group work was given little place the duration was not specified the visuality was weak, they did not include the use of materials and they were suitable for student levels and establishing relationships with daily life. As a result of the interview findings of the research; It was concluded that the activities were defined in different ways, the curriculum was not examined much, the harmony of the activities with the program was not sufficient, the student in general were understood and applied, the written language was appropriate, the visually and the level of relationship with daily life were not sufficient, they contributed to the students in many areas and some activities were liked more has been reached. In addition, it has been determined that the number of activities, their types, format and content are not sufficient and functional, most of the activities are applied in the classroom and according to the order in the book, some factors inside and outside the classroom affect the process while applying the activities and there are aspects that need to be developed in the activities.