Risâle-i Nil (inceleme - metin)

Abstract

Bu tez çalışması Risâle-i Nil ve Kitâbu’s-Selsebîl ʿalâ Evsâfı‘n-Nil adlı eserlerin edisyon kritiği, dil özellikleri ve dizininden ibarettir. Her iki eser de karşılaştırmalı olarak dil özellikleri açısından Eski Anadolu Türkçesi metnidir. Eserin yazarı belli olmayıp kütüphanelerde herhangi bir koleksiyona ait değildir. Çalışma giriş, üç bölüm ve kısa bir sonuçtan oluşmaktadır Giriş bölümünde halk hikâyeleri, mensur eserler ve risaleler hakkında bilgi verilmiştir. Bu bilgilerin ışığında klasik Türk edebiyatında halk hikâyelerinde Risâle-i Nil ve Kitâbu’s-Selsebîl ʿalâ Evsâfı‘n-Nil’in yeri belirlenmiştir. Birinci bölümde; müellif ve eser hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde eser; konu, dil ve içerik yönüyle incelenmiştir. Dil özellikleri kısmında metin; eserin dil hususiyetleri, yazılış özellikleri ve şekil bilgisi açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise metnin iki nüshadan hareketle hazırlanan tenkitli çeviri yazısı transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarılarak verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmayla ilgili bilgiler ve bulgular sunulmuştur.

This thesis consists of a transcribed textual comparison, linguistic features and concordance of Risala al-Nil and Kitabu al-Selsebil ala Evsaf al-Nil. Both works are Old Anatolian Turkish texts in terms of comparative language features. The author of the work is unknown and it does not belong to any collection in libraries. Our study consists of an introduction, three chapters and a short conclusion. In the introduction, information about folk tales, prose works and treatises is given. In the light of this information, the place of Risala al-Nil and Kitabu al-Selsebil ala Evsaf al-Nil in folk tales in classical Turkish literature was determined. Part one; information about the author and the work is given. In the second part, the work is analyzed in terms of subject, language and content. Text on language features; the linguistic features of the work were evaluated in terms of spelling and morphology. In the third part, a critical translation of the text based on two copies of the text is given in Latin letters with transcription. In the conclusion section, information and findings related to the study are presented.