Farabi felsefesinde müstefad akl'ın yeri ve önemi

Abstract

Farabi felsefesinde müstefad Aklın yeri ve önemi adlı yüksek lisans tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Farabi ontolojisine genel bir bakış ile başlamaktadır. Bu bölümde Farbi'nin varlık hakkındaki görüşleri ayüstü alem-ayaltı alem açısından ele alınmıştır. Zira onun ontolojiye ilişkin görüşleri felsefesinin temel taşıdır. Bu yönü göz önüne alınmadan Farabi felsefesinin anlaşılması imkansızdır. Çalışmamızın bu bölümü "Faal akıl insan ilişkisi" açısından ele alınmıştır. insanın varlık yapısı ayaltı alemde diğer canlı ve cansız varlıklar açısından da mukayeseli bir bir şekilde incelenmiştir Bu bölümde insanın ayırıcı özelliği olan düşünme gücü göz önüne alınarak ferdi açıdan müstefad akla ulaşmanın yolları belirtilmektedir. İkinci bölümde ise insan faal akıl ilişkisi ağırlık noktası olarak alındığından bu bölümün adı "Müstefad akıl ve işlevi" olarak belirlendi bu bölümde müstefad aklın önemine binaen toplumsal yansımaları anlatılmaktadır. Bu çalışmamızda özellikle görüleceği gibi paygamber filozof ilk başkan konularında müstefad akıl konusunu ilgilendirdiği kadarı ile bilgi verilmiştir. Bu konulardaki tartışmalara ve münakaşalara yer vermedik Bunun sebebi de bu konulardaki tartışmaların başka çalışmalarda yapıldığını gördüğümüz içindir. Çalışmamızda öncelikle Farabi'nin es-Siyasetü'l Medeniyye ve el-Medinetül Fazıla adlı eserlerinde müstefad ak'lın yerini tespit ettik.Müstefad akl'ın tanımını ise Fi -maanil-Akl adlı makaleden yararlanarak ortaya koymaya çalıştık. Müstefad akl'ın toplumsal yansımalarını ise Farabi'nin muhtelif eserlerinden yararlanarak yararlanarak açıklamaya çalıştık.