Karşıt ve yarı-karşıt tabanlı öğrenme ile akciğer performansına dayalı optimizasyon

dc.contributor.authorÖzyön, Serdar
dc.date.accessioned2025-09-23T06:35:32Z
dc.date.issued2025-02-20
dc.description.abstractOptimizasyon algoritmalarının sonraki süreçlerde geliştirilmesi ve iyileştirilmesi konusu birçok bilim dalında geniş bir çalışma alanını oluşturmaktadır. Bu algoritmaların ilk tasarımında ele alınamayan ya da değerlendirilemeyen birçok geliştirme metodu daha sonra algoritmalar ile birlikte kullanılarak yeni algoritmalar geliştirilmekte ve daha iyi yakınsama eğrileri ve süreleri elde edilebilmektedir. Bu çalışmada algoritma geliştirme metotlarından biri olan karşıt ve yarı-karşıt tabanlı öğrenme kavramı ele alınmıştır. Bu kavram, rastgele oluşturulan çözümler yerine, onların karşıt konumlarındaki bireyleri dikkate alarak daha hızlı ve kararlı sonuçlara ulaşmayı amaçlamaktadır. Karşıt tabanlı öğrenme kavramının temelinde algoritmanın ilk popülasyonunun yarısı rastgele oluşturulurken diğer yarısının ise karşıt konumlara yerleştirilmesi yatar. Bu işlem yarı-karşıt tabanlı öğrenmede ise rastgele birey ve bu bireyin karşıt konumu arasındaki bir bölgede başka bir birey oluşturularak, bu bireylerin uygunlukları karşılaştırılıp uygunluğu iyi olan bireyin popülasyona katılması şeklinde uygulanır. Bu iyileştirme yapılarının son yıllarda ortaya atılan akciğer performansına dayalı optimizasyon algoritması ile birlikte kullanılmasıyla, klasik algoritma üzerindeki etkileri kıyaslama fonksiyonları üzerinden tartışılmıştır. Önerilen OLPO (Opposite-based LPO) ve QOLPO (Quasi-opposite-based LPO) algoritmalarının performansı, 12 adet CEC 2022 kıyaslama fonksiyonu üzerinde 30 tekrar (run) ve 20 boyut (dimension) kullanılarak değerlendirilmiştir.
dc.description.abstractDeveloping and improving optimization algorithms in later processes constitutes a wide field of study in many branches of science. Many development methods that could not be considered or evaluated in the initial design of these algorithms are later used together with the algorithms to develop new algorithms and obtain better convergence curves and times. This study discusses the concept of opposite and quasi-opposite-based learning, which aims to accelerate convergence by evaluating both candidate solutions and their opposite counterparts in the search space. The basis of the opposite-based learning concept is that half of the initial population of the algorithm is randomly generated while the other half is placed in opposing positions. This process is applied in quasi-opposite-based learning by creating another individual in a region between a random individual and the opposite position of this individual, comparing the suitability of these individuals, and adding the individual with better suitability to the population. Using these improvement structures and the lung performance-based optimization algorithm put forward in recent years, their effects on the classical algorithm are discussed through comparison functions. The performance of the proposed OLPO (Opposite-based LPO) and QOLPO (Quasi-opposite-based LPO) algorithms is evaluated on 12 CEC 2022 benchmark functions using 30 runs and 20 dimensions.
dc.description.sponsorshipKütahya Dumlupınar Üniversitesi, Akıllı Sistemler Tasarımı Uygulama ve Araştırma Merkezi (ASTAM)
dc.identifier.doi10.17482/uumfd.1643808
dc.identifier.endpage392
dc.identifier.issn2148-4155
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage375
dc.identifier.urihttps://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4627180
dc.identifier.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/uumfd/issue/93969/1643808
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11452/54712
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.17482/uumfd.1643808
dc.identifier.volume30
dc.language.isoen
dc.publisherBursa Uludağ Üniversitesi
dc.relation.journalUludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Uluslararası Hakemli Dergi
dc.subjectOptimizasyon
dc.subjectMeta-sezgisel algoritmalar
dc.subjectAkciğer performansına dayalı optimizasyon
dc.subjectKarşıt ve yarı-karşıt-tabanlı öğrenme
dc.subjectOptimization
dc.subjectMeta-heuristic algorithms
dc.subjectLungs performance-based optimization
dc.subjectOpposite and quasi-opposite-based learning
dc.titleKarşıt ve yarı-karşıt tabanlı öğrenme ile akciğer performansına dayalı optimizasyon
dc.title.alternativeLungs performance-based optimization with opposite and quasi-opposite-based learningen
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal seri

Şimdi gösteriliyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
Ad:
30_2_4.pdf
Boyut:
3.91 MB
Format:
Adobe Portable Document Format