Türkiye-Irak Kürdistan bölgesel yönetimi ilişkileri: Karşılıklı bağımlılık teorisi bağlamında petrol ilişkisine dayalı bir analiz

Abstract

Bu çalışmada uluslararası ilişkiler teorilerinden karşılıklı bağımlılık teorisinin mahiyeti ve niteliği üzerinde durularak çeşitli anlamlarda kullanılan karşılıklı bağımlılığın devletler arasındaki ilişkilerde kaydettiği gelişmelere yer verilmiştir. Hem bu teori bağlamında hem de son yıllarda değişen Türk dış politikası çerçevesinde Türkiye’nin federal Irak devletinin federe bir birimi niteliğindeki Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile olan ilişkileri incelenmiştir. Bu çalışma Türkiye’nin özel ve kamusal kuruluşlarının IKBY’deki yatırımları, ekonomik ve ticari faaliyetleri ile IKBY’nin Türkiye üzerinden dünya piyasalarına enerji kaynaklarını ihraç etmek istemesiyle ilgili merkezi hükümetle ortaya çıkan siyasi ve hukuki sorunları incelemektedir. Ayrıca bu çalışma hem IKBY için Türkiye’nin önemi hem de Türkiye’nin değişen iç ve dış politikasıyla bölgedeki aktif rolü üzerinde durarak IKBY’nin Türkiye ile hiyerarşik olmayan karmaşık karşılıklı bağımlılık ilişkisini de analiz etmektedir.

The study examines character and features of interdependence theory as one of the international theories and, investigates various meaning of interdependency with the developments recorded inter governmental affairs. The relations between Turkey and Kurdistan Regional Government of Iraq (KRGI) as federated unity of federal Iraq are analyzed under framework of both interdependence theory and changing Turkish foreign policy recently. The relations between Turkey and KRGI having geographical and historical proximity with Turkey are carried out not only by means of governmental agencies but also by means of non governmental institutions and organizations. Examining the investments and commercial activities of Turkish private and public institutions in KRGI this study deals with the nature of conflicts taken place between KRGI and central government of Iraq due to request of KRGI to export energy resources via Turkey to world markets. Discussing both Turkey’s importance for KRGI and active role of Turkey in the region with changing its internal and foreign policy, the study analyzes the complex and non hierarchical nature of interdependence relations of Turkey and KRGI.