Üniversite öğrencilerinin psikolojik ihtiyaç doyumları ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama davranışları arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracı rolünün incelenmesi

Abstract

Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde psikolojik ihtiyaç doyumunun alt boyutları olan ilişkisellik ihtiyaç doyumu, yeterlilik ihtiyaç doyumu ve özerklik ihtiyaç doyumu ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama davranışı arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracı rolünü incelemektir. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubu, Bursa Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsünde bulunan 12 fakültede öğrenim gören, yaşları 17 ile 38 arasında değişen (𝑋 =20,99, SS=2,25) 628 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama işleminin ardından G*Power 3.1 programı Post- Hoc testi yapılmış, araştırmanın %97 güç ve %99 güven aralığında olduğu belirlenmiştir. Ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği (Vural Yüzbaşı, Oktay ve Turan, 2021), Öznel iyi Oluş Ölçeği (Tuzgöl Dost, 2005) ve Psikolojik ihtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği (Kardaş ve Yalçın, 2018) kullanılmıştır. Araştırmada SPSS ve SPSS PROCESS macro (Model 4) kullanılmıştır. Aracılık analizi sonucunda ihtiyaç doyumunun alt boyutlarının her üçü ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama davranışı arasında öznel iyi oluşun tam aracı rolü olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, alanyazın çerçevesinde tartışılmış; araştırmacılar, ulusal ve yerel yönetimler, uygulamacılar ve psikolojik danışmanlar için önerilerde bulunulmuştur.The aim of the study is to examine the mediating roleof subjective well-being in the relationship between the sub-dimensions of psychological need satisfaction, namely relationality need satisfaction, competence need satisfaction and autonomy need satisfaction, and spending behaviour as social and emotionalcoping in university students. The study group of the research conducted for this purpose consisted of 628 students aged between 17 and 38 (𝑋 =20.99, SD=2.25) studying in 12 faculties in Bursa Uludağ University Görükle Campus. After the data collection process, G*Power 3.1 programme Post-Hoc test was performed and it was determined that the research was within 97% power and 99% confidence interval. Personal Information Form created by the researcher, Spending as Social and Emotional Coping Scale (Vural Yüzbaşı, Oktay, & Turan, 2021), Subjective Well-Being Scale (Tuzgöl Dost, 2005) and Balance in Psychological Need Satisfaction Scale (Kardaş & Yalçın, 2018) were used as measurement tools. SPSS and SPSS PROCESS macro (Model 4) were used in the study. As a result of the mediation analysis, it was found that subjective well-being had a full mediating role between all three sub-dimensions of need satisfaction and spending behaviour as social and emotional coping. These results were discussed within the framework of the literature and recommendations were made for researchers, national and local governments, practitioners and psychological counsellors.