İmparatorluk ve cumhuriyet dönemlerinde gelir, gider, servet vergileri

Abstract

İçinde yaşadığımız toplumların sosyo-ekonomik yapıları önemli ölçüde geçmişin izlerini taşır. Bu nedenle Cumhuriyet dönemi vergi sisteminin gelişimini kavrayabilmek için önceli olan Osmanlı İmparatorluğu'nun vergi yapısının incelenmesi gerekir. İmparatorluğun temel vergisi öşürün 1925 yılında, Cumhuriyet döneminde hayvanlar vergisi adıyla anılan ağnam vergisinin ise 1962 yılında kaldırılabilmiş olması, her iki dönem arasındaki süreklilik çizgisinin somut örnekleridir. Bugüne kadar tüm İmparatorluk döneminde vergi sisteminin gelişimini irdeleyen kapsamlı bir araştırma yapılmamıştır. Bir ölçüde de olsa bu boşluğu doldurmak amacıyla, çalışmamızda İmparatorluğun başlangıcından günümüze kadar uygulanmış olan tüm vergileri tarihsel gelişme süreci içinde bir arada sunabilmeyi hedefledik. Vergilerin tasnifinde gelir, gider ve servet vergilerinden oluşan temel sınıflandırma sistematiğinden yararlandık.