Öğretmenlerin program bağlılık düzeyleri ile epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öğretim programına bağlılık düzeyleri ile epistemolojik inançları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma nicel desende, ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bursa il merkezinde, Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerindeki ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde ve farklı branşlarda görev yapmakta olan 372 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, Burul ve Tezci (2022) tarafından geliştirilen Program Bağlılığı Ölçeği ile Aypay (2011) tarafından Türkçeye kazandırılan Epistemolojik İnançlar Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İlgili kurum izinleri alınmı ve çalışma etik ilkeler gözetilerek yürütülmüştür. Veri analizinde ilk olarak dağılım varsayımları değerlendirilmiş; çarpıklık- basıklık katsayıları hesaplanarak normallik analizleri yapılmıştır. Ölçeklerin iç tutarlığını Cronbach alfa katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Betimsel istatistiklerin ardından, her iki ölçeğin boyutları açısından; cinsiyet, branş, mesleki kıdem, eğitim düzeyleri, mezun olunan fakülte türü ve hizmet-içi eğitim alma durumu olarak belirlenen demografik değişkenlere göre farklılaşma durumlarını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-Test ve tek yönlü Anova uygulanmış, varyansların homojenliği Levene testi kullanılarak incelenmiştir. Anlamlı farklılık tespit edilen boyutlarda Post- Hoc HSD testleri uygulanmış ve gruplar arası karşılaştırmalar analiz edilmiştir. İki ölçek arasındaki ilişkiyi ortaya koymak adına Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular bölümünde, yapılan analizlere ilişkin elde edilen veriler tablo haline getirilerek sunulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırma soruları doğrultusunda sırasıyla öğretmenlerin program bağlılık düzeylerine, bunlara ilişkin demografik değişkenler açısından yapılan analizlere, epistemolojik inanç düzeyşerine ve inanç puanının demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığına dair bulgular sunulmuştur. Sonuçlar, kavramsal çerçeve ve alan yazınla birlikte tartışılmış; program geliştirme, hizmet içi eğitim ve okul iklimine yönelik öneriler paylaşılmıştır.The aim of this study is to examine the relationship between teachers’ curriculum fidelity levels and their epistemological beliefs. The research was conducted within a quantitative design using the relational survey model. The study group consisted of 372 teachers working at primary and secondary education levels and in different subject branches in the districts of Nilüfer, Osmangazi, and Yıldırım in Bursa province during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Curriculum Fidelity Scale developed by Burul and Tezci (2022) and the Epistemological Beliefs Scale adapted into Turkish by Aypay (2011). Necessary institutional permissions were obtained, and the study was conducted in accordance with ethical principles. n the data analysis process, distributional assumptions were first examined; skewness–kurtosis coefficients were calculated to assess normality. The internal consistency of the scales was tested through Cronbach’s alpha coefficients. Following descriptive statistics, independent samples t-tests and one-way ANOVA were employed to determine whether the scale dimensions differed according to demographic variables such as gender, branch, professional seniority, educational background, faculty of graduation, and participation in in-service training. Homogeneity of variances was tested using Levene’s test. In cases where significant differences were found, Post-Hoc HSD tests were conducted and intergroup comparisons were analyzed. In order to reveal the relationship between the two scales, Pearson correlation analysis was performed. Since the correlation values did not reach the expected magnitude, linear regression analysis was not conducted. In the findings section, the results of the analyses were presented in tables and interpreted. In line with the research questions, findings were presented respectively on teachers’ curriculum fidelity levels, the analyses conducted with regard to demographic variables, their epistemological belief levels, and the differences in belief scores by demographics. The results were discussed in relation to the conceptual framework and the relevant literature, and recommendations were provided concerning curriculum development, in-service training, and school climate.