Multi-perception of the enlightenment thinking in nineteenth century Turkey

Abstract

It could be observed from the early 19th century that a new perspective began to form gradually in the political life of the Ottomans on politicallegal basis. This change that was consciously initiated by Mahmud ll proved to be decisive with the declaration of the Imperial Edict of Reforms. Following the statesmen's approach to the Enlightenment State Philosophy and from the second half of the 19th century onwards views began to be developed by intellectuals in this direction as well. As a matter of fact, beginning with Şinasi , Ali Suavi, Namık Kemal, Munif Pasha and Ahmed Midhat Effendi are of the leading figures that developed the Enlightenment Movement in Turkey. On the other hand, although the aforesaid names united on the same basis, they approached the Enlightenment Thinking in different methods and contexts.

19. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı siyasi hayatında adım adım siyasi-hukuki temelde yeni bir perspektifin oluşmaya başladığı gözlenebilir. II. Mahmud 'un bilinçli bir girişimle başlattığı bu dönüşüm Tanzimat Fermanının ilanıyla kararlılığını göstermiştir. Devlet adamlarının aydınlanmacı devlet felsefesine yaklaşımlarının ardından ve 19.yüzyılın ikinci yarısından itibaren aydın kesimde de bu yönde görüşlerin geliştiği görülmeye başlar. Şinasi 'den başlayarak Ali Süavi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Münif Paşa, Ahmed Midhat Efendi Türkiye'deki aydınlanma hareketini geliştiren başlıca isimlerdir. Ancak bu isimler aynı temelde birleşmiş olsalar bile Aydınlanma düşüncesine yöntem ve kapsam olarak farklı şekillerde yaklaşmışlardır.