Öğretmenlerin öğretim programı farkındalıklarının ve eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, öğretmenlerin öğretim programı farkındalıkları ile eleştirel düşünme eğilimlerinin ne düzeyde olduğunu belirlemeyi, öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin ve öğretim programı farkındalıklarının cinsiyet, eğitim durumu, görev yapılan öğretim kademesi, mesleki kıdem ve branş değişkenleri açısından farklılık gösterip göstermediğini incelemeyi ve öğretmenlerin öğretim programı farkındalıkları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkileri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim döneminde, Bursa ilinin merkez ilçelerindeki devlet okullarında görev yapan toplam 400 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin 242'si kadın ve 158'i erkektir. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Öğretim Programı Farkındalık Ölçeği (ÖPFÖ) ve Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği (CCTDI-T) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler, betimsel analizler, bağımsız gruplar t testi ve ANOVA testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin öğretim programı farkındalıklarının ve eleştirel düşünme eğilimlerinin genel ortalamalarının yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğretmenlerin öğretim programı farkındalığının cinsiyete göre psikomotor alt boyutu özelinde farklılaştığı gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin ise mesleki kıdeme ve branşa göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin öğretim programı farkındalıkları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu anlaşılmıştır. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin öğretim programı farkındalıklarını anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Bu araştırmada elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin öğretim programı farkındalığını desteklemek için eleştirel düşünme eğilim ve becerilerinin öncelikle geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. This research aims to determine the level of teachers' curriculum awareness and critical thinking dispositions, to examine whether teachers' critical thinking dispositions and curriculum awareness differ in terms of gender, educational status, teaching level, professional seniority and branch variables, and to reveal the relationships between teachers' curriculum awareness and critical thinking dispositions. The study group consists of a total of 400 teachers working in public schools in the central districts of Bursa province in the 2023-2024 academic year. 242 of the teachers are female and 158 are male. The research was conducted using the relational screening model. Curriculum Awareness Scale (CSR) and Critical Thinking Dispositions Scale (CCTDI-T) were used as data collection tools. The data collected within the scope of the research were analyzed by applying descriptive analyzes, independent groups t test and ANOVA test, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis. The results obtained showed that the general averages of teachers' curriculum awareness and critical thinking dispositions were high. In addition, it was observed that teachers' curriculum awareness differed according to gender in terms of the psychomotor sub-dimension. It was determined that teachers' critical thinking dispositions differed according to their professional seniority and branch. According to the research results, it was understood that there were positive and significant relationships between teachers' curriculum awareness and critical thinking dispositions. It was determined that teachers' critical thinking dispositions significantly affected their curriculum awareness. The results obtained in this research show that critical thinking dispositions and skills should be developed first in order to support teachers' curriculum awareness.