Türkiye bal arılarında ciddi tehlike; nosemosis

Abstract

Nosema apis ve Nosema cerenae ergin bal arılarında (Apis mellifera) Nosemosis’e neden olur ve bu etkenler ergin arıların bağırsak sistemine yerleşir. Nosemosis en yaygın arı hastalıklarından birisidir ve dünya çapında önemli arı kayıplarına neden olur. Bu hastalık direkt olarak; sindirim sistemi bozukluklarına, arıların ortalama ömrünün azalmasına, koloni sayısının azalmasına neden olur ve indirekt olarak; bal üretiminin ve polen toplamanın azalmasına ve kolonide önemli kış kayıplarına neden olur. Bu hastalık bakteriyel, protozoon ve viral hastalıklarla birlikte görülebilir bu durum arı kolonisi sağlığını, arı ürünlerini ve üretimini olumsuz yönde etkiler. Bu derlemede Nosema hastalığının ergin arılarda önemi ve Nosemosis kontrol programına vurgu yapılmıştırNosemosis is one of the most prevalent bee diseases that cause significant bee losses worldwide. The causative agents of Nosemosis in adult honey bees (Apis mellifera) are Nosema apis and Nosema cerenae and these agents invade intestines of adult bees. This disease causes digestive tract disorders, reducing the lifespan of bees, decreasing bee colony number directly, indirectly, decreasing honey production and pollen collecting and important bee’s colony losses in a dormant season. It may be seen together with bacterial, protozoal and viral diseases. This circumstance negatively affects the health of bee colonies, bee products and productivity. In this review, the importance of Nosema disease in adult bees and control programme of Nosemosis are emphasized.