Toroidal sürekli değişken aktarma sistemleri: Terminoloji ve mevcut çalışmalar

Abstract

Havacılık, robotik, makine ve otomotiv sanayi gibi birçok farklı alanlarda sabit çevrim oranlı hız dönüştürücülere alternatif sürekli değişken aktarma (SDA) sistemlerinin kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Özellikle otomotiv sanayinde motorun sürekli optimum devirde çalışmasına imkan vererek önemli yakıt tasarrufu ve bunun sonucu daha düşük emisyon değerleri, yüksek ivmelenmeye ve sessiz çalışmaya imkan sağlamaları gibi nedenlerden dolayı son zamanlarda kullanımları artmaktadır. SDA sistemlerinin kayışlı, zincirli, bilyeli, toroidal vb. gibi birçok değişik çeşitleri mevcuttur. Bu çalışmada elastohidrodinamik ilkelere göre çalışan toroidal SDA sistemleri ele alınmış olup bunlar hakkında son yirmi yılda önem arz eden temel çalışmalar gözden geçirilmiştir. İncelenen literatürün daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunması için konuya ilişkin terminolojiyle birlikte sistemlerin dinamiği ve kontrolüne de yer verilmiştir. Mevcut araştırma çalışmalarında bazı önemli konuların eksikliğine dikkat çekilmiş ve gelecekteki muhtemel çalışmalara işaret edilmiştir. Yazarların tespit edebildiği kadarıyla bu çalışma, toroidal SDA sistemleri üzerine Türkçe literatürde ilk inceleme çalışmasını oluşturmaktadır.

The use of continuously variable transmission systems in many different areas such as aerospace, robotics, machinery and automotive industries as an alternative to conventional speed changers with constant ratio becomes widely. Especially in the automotive industry, these systems have been used increasingly, since they enable that internal combustion engines in vehicles run at optimal speeds, and consequently provide considerable fuel savings and therefore lower emission values and also they provide powerful acceleration and quiet working. CVT systems have several constructive variants such as belted, chained, balled, toroidal etc. In this paper, toroidal CVT systems based on elastohydrodynamic principles are concerned with, and fundamental works of last two decades in this field are reviewed. However, the relevant terminology and dynamics along with the control of these systems are briefly treated for better understanding of the literature mentioned. Attention is drawn to the lack of some significant issues in present research works, and potential future works are pointed out. This paper, to the authors’ knowledge, will be the first review on toroidal CVT systems in Turkish literature.