Okul öncesi dönem çocukların annelerinin ebeveyn tutumları ile çocuklarının benlik algısı ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, 5 ve 6 yaşlarında çocuğu olan annelerin ebeveyn tutumları ile çocukların benlik algısı ve öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca ebeveyn tutumlarının çocuğun cinsiyetine, annenin eğitim düzeyine, sosyo-ekonomik düzeye ve çocuk sayısına göre, çocukların benlik algısı ve öz düzenleme becerilerinin ise çocuğun cinsiyeti, anne eğitim düzeyi, çocuğun doğum sırası ve okul öncesi eğitime devam etme süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde nicel bir çalışma olarak düzenlenmiştir. Araştırmanın evrenini; Bursa ili Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi anaokullarına devam etmekte olan 5-6 yaş grubu çocuklar ile onların anneleri ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Yıldırım ve Osmangazi ilçesinde okul öncesi eğitim almakta olan 196 çocuk ile bu çocukların anneleri ve 20 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem oluşturulurken seçkisiz olmayan örnekleme yöntemleri içerisinden uygun durum örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Tutum Ölçeği, Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği (Öğretmen Formu) ve De Moulin Benlik Algısı Ölçeği kullanılarak oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda annelerin otoriter ebeveyn tutumu ile öz düzenleme dikkat alt boyutu arasında ve aşırı koruyucu tutum ile öz düzenleme toplam ve alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Annelerin demokratik ve izin verici tutuma sahip olması ile çocukların benlik algısı ve öz düzenleme becerileri arasında, otoriter tutuma sahip olması ile çocukların benlik algısı arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Ebeveyn tutumunun çocuğun cinsiyetine, çocuk sayısına göre farklılaşmadığı, anne eğitim düzeyine ve sosyo ekonomik düzeye göre anlamlı farklılık gösterdiği; çocukların öz düzenleme becerilerinin çocukların doğum sırasına göre farklılık göstermediği, cinsiyete, anne eğitim düzeyine ve okul öncesi eğitim alma süresine göre farklılık gösterdiği; çocukların benlik algısının anne eğitim düzeyine, cinsiyete, doğum sırasına ve okul öncesi eğitim alma süresine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.The aim of this study is to examine the relationship between parental attitudes of mothers with children aged 5 and 6, and their children's self-perception and self-regulation skills. In addition, it was examined whether parental attitudes differ according to the child's gender, mother's education level, socio-economic level and number of children, and children's self-perception and self-regulation skills differ according to child’s gender, mother's education allevel, child’s birth order and duration of preschool education. The research has been organized as a quantitative study in the relational screening model. The universe of the research; It consists of 5-6 year old children, their mothers and teachers who attend official kindergartens affiliated to the Bursa Provincial Directorate of National Education. The sample of the study consists of 196 children receiving pre-school education in Yıldırım and Osmangazi districts, their mothers and 20 teachers. While creating the sample, convenient case sampling was used among the non-random sampling methods. The data in the study were created using Personal Information Form, Parental Attitude Scale, Self-Regulation Skills Scale (Teacher Form) and DeMoulin Self-Perception Scale. As a result of the research, a negative significant relationship was found between mothers' authoritarian parenting attitude and self-regulation attention sub-dimension, and between overprotective attitude and self-regulation total and sub-dimensions. There was no significant relationship between mothers having a democratic and permissive attitude and children's self-perception and self-regulation skills, and between having an authoritarian attitude and children's self-perception. Parental attitudes did not differ according to the sex of the child, and the number of children, but showed a significant difference according to the mother's education level and socio-economic level; children's self-regulation skills did not differ according to the birth order of the children, but differed according to the gender, mother's education level and the duration of pre-school education; It was concluded that children's self-perception did not differ significantly according to mother's education level, gender, birth order and pre-school education period.