Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programı ve beşinci sınıf geometri temaları hakkında öğretmen görüşleri

Abstract

Bu çalışma 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında matematik dersi öğretim programının ve beşinci sınıf geometri temalarının öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Balıkesir ili Bandırma ilçesinde devlet ortaokullarında 2024-2025 eğitim öğretim yılında görev yapan 5. sınıf öğrencilerine eğitim veren 20 ilköğretim matematik öğretmen oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada matematik öğretmenlerinin büyük bir bölümü Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan matematik dersi öğretim programında geometri etkinliklerinin önceki programlara kıyasla sayıca arttığını ve bu etkinliklerin öğrencilerin aktif katılımını desteklediğini belirtmiştir. Bununla birlikte, bazı öğretmenler içerik yoğunluğu, süre kısıtlamaları ve öğrencilerin ön bilgi eksikliği nedeniyle etkinliklerin istenen düzeyde uygulanamadığını ifade etmişlerdir. Bazı öğretmenler ise programın ilk döneminde zorlandıklarını ancak ikinci dönemde programa alıştıklarını belirtmiştir. Alternatif ölçme değerlendirme araçlarının kullanımına yönelik olarak öğretmenlerin en sık başvurduğu yöntem öz değerlendirme olmuştur. Akran değerlendirme, portfolyo, öğrenme günlükleri gibi yöntemlerin sınırlı sayıda öğretmen tarafından kullanıldığı; bazı öğretmenlerin ise bu tür araçları hiç kullanmadığı görülmüştür. Bu durum, öğretmenlerin alternatif değerlendirme yöntemlerine ilişkin farkındalık ve uygulama yeterliklerinin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Etkinlik temelli yapının uygulanmasında zaman yönetimi en çok vurgulanan konulardan biri olmuştur. Öğretmenlerin önemli bir bölümü etkinliklerin ders süresi içerisinde tamamlanamadığını, bazı öğretmenler ise bu durumu ek ödevlerle telafi etmeye çalıştıklarını belirtmiştir. Benzer şekilde, temaların işleniş sürecinde de süre yeterliliği konusunda öğretmen görüşlerinin eşit oranda olumlu ve olumsuz yönde dağıldığı; ayrıca temalar arası zaman dağılımı konusunda sorunlar yaşandığı ifade edilmiştir. Bu bulgular, programın süre planlamasında ve tema bazlı zaman dağılımında geliştirilmesi gereken yönler olduğunu göstermektedir. Hizmet içi eğitim süreçlerine ilişkin olarak öğretmenlerin büyük çoğunluğu verilen eğitimlerin yetersiz kaldığını belirtmiştir. Yalnızca birkaç öğretmen eğitimlerin faydalı olduğunu düşünürken, bir öğretmenin hiç hizmet içi eğitim almadığını belirtmesi, öğretmenlere yönelik bilgilendirme ve destek süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Genel olarak, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5. sınıf matematik dersi öğretim programının öğrenci merkezli ve etkinlik temelli yapısının olumlu karşılandığı; ancak zaman yönetimi, fiziksel koşullar, değerlendirme araçları ve öğretmen desteği gibi alanlarda çeşitli uygulama güçlüklerinin yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır.This study was conducted to examine the mathematics curriculum and fifth-grade geometry themes within the scope of the Turkey Century Education Model, implemented in the 20242025 academic year, based on teacher opinions. A case study design, a qualitative research design, was used in the study. The study group consisted of 20 middle school mathematics teachers teaching fifth-grade students in public middle schools in the Bandırma district of Balıkesir province during the 2024-2025 academic year. The study group was selected on a volunteer basis using a convenience sampling method. Data were collected through a semistructured interview form and analyzed using content analysis. A large portion of the mathematics teachers stated that the number of geometry activities in the mathematics curriculum prepared within the Turkey Century Education Model had increased compared to previous programs and that these activities supported active student participation. However, some teachers stated that the activities were not implemented at the desired level due to the density of content, time constraints, and students’ lack of prior knowledge. Some teachers stated that they had difficulty with the program in the first semester but had become accustomed to it in the second semester. Self-assessment was the most frequently used method by teachers regarding the use of alternative assessment tools. It was observed that methods such as peer assessment, portfolios, and learning diaries were used by a limited number of teachers, while some teachers did not use such tools at all. This suggests that teachers’ awareness of alternative assessment methods and their application competencies need to be improved. Time management was one of the most emphasized issues in the implementation of the activity-based structure. A significant number of teachers stated that activities could not be completed within the class timeframe, and some teachers attempted to compensate with additional homework. Similarly, teachers’ opinions regarding the adequacy of time during the theme-based process were equally divided between positive and negative; furthermore, problems were noted regarding the distribution of time between themes. These findings indicate that the program’s time planning and theme-based time allocation require improvement. Regarding in-service training processes, the vast majority of teachers stated that the training provided was inadequate. While only a few teachers considered the training beneficial, one teacher stated that she had not received any in-service training, suggesting that the information and support processes for teachers should be reviewed. In general, it was concluded that the studentcentered and activity-based structure of the Turkey Century Education Model 5th grade mathematics lesson curriculum was welcomed; however, various implementation difficulties were experienced in areas such as time management, physical conditions, assessment tools and teacher support.