PETTLEP imgeleme tekniği ile kombine edilmiş kalp atım hızı değişkenliği biofeedback uygulamalarının basketbolda serbest atış performansına etkisinin incelenmesi

Abstract

Basketbol, fiziksel kondisyondan bağımsız olarak zihinsel hazırlık, odaklanma ve anlık duygu durumunun performansı etkilediği çok yönlü bir spordur. Özellikle serbest atışta, psikolojik ve fizyolojik süreçlerin yönetimi performansı belirler. Bu çalışma, PETTLEP imgeleme ve Kalp Atım Hızı Değişkenliği Biofeedback (KAHD-BF) tekniklerinin kombinasyonunun, sporcunun KAHD düzeylerini kontrol ederek serbest atış performansını iyileştirip iyileştirmediğini incelemiştir. Çalışmaya 16–20 yaş arası, son beş yıldır aktif lisanslı 60 erkek basketbolcu katılmıştır. Sporcular rastgele dört gruba ayrılmıştır: Grup 1: “KAHD-BF+PETİ Kombinasyon”, Grup 2: ‘’KAHD-BF Uygulama Grubu”, Grup 3: ‘’PETTLEP İmgeleme Uygulama Grubu”, Grup 4: Kontrol Grubu. Her grupta 15 sporcunun uygulama öncesi ve sonrası serbest atış performansı ve KAHD (HFnu) değerleri üç ölçüm zamanında değerlendirilmiştir. Performans video analizi ile, KAHD verileri Suunto nabız bandı ile kaydedilmiş, veriler SPSS 29.0’da tekrarlı ölçümler ANOVA ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, kombinasyon grubunda serbest atış başarısı ve KAHD düzeylerinde anlamlı artış olduğunu göstermiştir (p<.05). Diğer gruplarda da gelişim gözlenmiş, ancak en yüksek etki kombine uygulamada elde edilmiştir. Bulgular, psikolojik beceri antrenmanlarının fizyolojik temelli tekniklerle desteklenmesinin performans artırmada etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Basketball is a multifaceted sport in which performance depends not only on physical conditioning but also on mental preparation, focus, and emotional regulation. This study examined whether combining PETTLEP imagery and Heart Rate Variability Biofeedback (HRV-BF) facilitates athletes’ control of HRV and enhances free-throw performance. Sixty male basketball players aged 16–20 with at least five years of competitive experience were randomly assigned to four groups: Group 1: “Heart Rate Variability Biofeedback and PETTLEP Imagery Combination Group”, Group 2: “Heart Rate Variability Biofeedback Application Group”, Group 3: “PETTLEP Imagery Application Group”, and Group 4: Control Group. Free-throw performance and HRV (HFnu) were measured at pre-test, post-test, and follow-up. Performance was analyzed via video recordings, and HRV was recorded using a Suunto heart rate monitor. Data were analyzed using repeated measures ANOVA in SPSS 29.0. Results showed significant improvements in free-throw performance and HRV in the combination group (p< .05). Although gains were observed in other groups, the greatest effect occurred with the combined application, suggesting that integrating psychological skills training with physiological-based techniques effectively enhances sports performance.