Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11452/7847
Title: Beden dismorfik bozukluğu belirtilerinin bilişsel davranışçı model doğrultusunda tanı almamış yetişkin bir örneklemde incelenmesi
Other Titles: Examination of body dismorphic disorder symptoms in accordance with cognitive-behavioral model in a community sample
Authors: Yorulmaz, Orçun
Kaytan, Münire
Uludağ Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/Psikoloji Anabilim Dalı/Psikoloji Bilim Dalı.
Keywords: Beden dismorfik bozukluğu
Bilişsel davranışçı model
Sosyal görünüş kaygısı
Baş etme stratejileri
Temel duygular
Öz bilinç
Mükemmeliyetçilik
Body dysmorphic disorder
Cognitive-behavioral model
Social appearance anxiety
Coping strategies
Basic emotions
Self-consciousness
Perfectionism
Issue Date: 24-Aug-2015
Publisher: Uludağ Üniversitesi
Citation: Kaytan, M. (2015). Beden dismorfik bozukluğu belirtilerinin bilişsel davranışçı model doğrultusunda tanı almamış yetişkin bir örneklemde incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Abstract: Bu çalışmanın amacı, beden dismorfik bozukluğu (BDB) belirtilerinin bilişsel davranışçı model doğrultusunda 18 yaş üstü tanı almamış yetişkin örneklemde incelenmesidir. Bu doğrultuda bilişsel davranışçı modele göre BDB'nin ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden sosyal görünüş kaygısı, öz-bilinç, görünüşü düzeltme, kaçınma, öfke, korku, iğrenme, kendine yönelik mükemmeliyetçilik, başkalarına yönelik mükemmeliyetçilik ve başkalarınca belirlenen mükemmeliyetçilik ile beden dismorfik bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışma 191 kadın ve 117 erkek olmak üzere toplam 313 yetişkin bireyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, Kişisel Bilgi Formu, Beden İmgesi Bozukluğu Testi, Öz Bilinç Ölçeği, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Beden İmgesi Başetme Stratejileri Ölçeği, Temel Duygular Ölçeği ve Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada değişkenler arası ilişkileri incelemeye yönelik korelasyon analizi, BDB belirti düzeyleri düşük ve yüksek gruplar arasındaki farkları ve ilgili ölçeklerden alınan puanların cinsiyete göre değişip değişmediğini sınamak için varyans analizleri (ANOVA, MANOVA) ve son olarak da ele alınan değişkenlerden hangilerinin BDB belirtilerini yordadığını test etmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Grup farkı analiz sonuçları BDB belirtilerinin daha çok kadınlarda görüldüğünü, BDB belirtileri yüksek düzeyde olanların sosyal görünüş kaygılarının da yüksek olduğunu, daha çok görünüşü düzeltme ve kaçınma baş etme stratejilerini kullandıklarını ve daha çok iğrenme ve korku duygularını yaşadıklarını göstermiştir. Korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri de cinsiyet, sosyal görünüş kaygısı, görünüşü düzeltme, kaçınma ve korku faktörlerinin bu belirtilerdeki rolünü doğrular niteliktedir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde elde edilen bulguların, BDB'ye yönelik önerilen bilişsel-davranışçı modelin kültürümüzde de geçerli olduğuna işaret ettiği ve ilgili literatür bulguları doğrultusunda olduğu kanaatine varılmış; araştırma sonuçları bu bulgular ışığında tartışılmıştır.
The aim of this study is to be examined the symptoms of body dysmorphic disorder (BDD) on the direction of cognitive-behavioral model over the unidentified 18 years of age adult sample. In this direction, according to cognitive-behavioral model, relations between the factors that being effective to come in view of BDD, such as social appearence anxiety, self-consciousness, appearance fixing, avoidance, anger, fear, disgust, self-oriented perfectionism, other oriented perfectionism and socially prescribed perfectionism with the symptoms of body dysmorphic disorder are examined. The study is performed with 191 women and 117 men, in total 313 adult individual. Personal Data Form, Body Image Disturbance Questionnaire Self-Consciousness Scale, Social Appearance Anxiety, Body Image Coping Strategies Inventory, Basic Emotions Scale and Multidimensional Perferctionism Scale are performed. In the study to examine relations between the variables; correlation analysis, the diversities of low and high BDD symptoms level group and analysis of variance (ANOVA, MANOVA) in order to test the points taken from the scales changing according to sex and lastly hierarchical regression analysis is performed in order to test that which variables predict BDD symptoms. Group differance analysis results show that BDD symptoms are seen mostly for women. Ones who have high level BDB sypmtoms, it shows that their social appearance anxiety is high too, they use the strategies of appearance fixing and avoidance coping strategies and also they lived feeling of disgusting and fear. Correlation and hierarchical regression analysis confirm the sex, social apperance anxiety, appearance fixing, avoidance and fear factors of the role of these symptoms. When the study results are evaluated available findings point that in respect of BDD cognitive behavioral model is valid in our culture. It is concluded that results are in the same with the literature finding aspect. The study results are argued on these findings.
URI: http://hdl.handle.net/11452/7847
Appears in Collections:Yüksek Lisans Tezleri / Master Degree

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
427436.pdf2.48 MBAdobe PDFThumbnail
View/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons