Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11452/1734
Title: Klasik Türk müziğinde sıklıkla kullanılan bazı makamların duygusal etkileri
Other Titles: Emotional effects of certain makams frequently used in classical Turkish music
Authors: Tekman, Hasan Gürkan
Arman, Ayşe
Uludağ Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/Psikoloji Anabilim Dalı/Deneysel Psikoloji Bilim Dalı.
Keywords: Klasik Türk müziği
Makam
Duygu
Classical Turkish music
Emotion
Issue Date: 8-Sep-2015
Publisher: Uludağ Üniversitesi
Citation: Arman, A. (2015). Klasik Türk müziğinde sıklıkla kullanılan bazı makamların duygusal etkileri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Abstract: Bu çalışma klasik Türk müziğinin duygusal etkilerinin faktör yapısını incelemek ve makam ile temponun dinleyiciler üzerindeki duygusal etkilerini belirlemek amacıyla, 184 kişilik örneklemle yapıldı. Katılımcılardan, seçilen 11 makam (Hicâz, Hüseynî, Hüzzâm, Kürdîlihicazkâr, Mahûr, Muhâyyerkürdî, Nihâvend, Râst, Sabâ, Segâh, Uşşâk) ve 2 tempo (hızlı ve yavaş) koşulunda ikişer şarkı olmak üzere toplam 44 müzik parçasını dinledikten sonra, hissettikleri duyguların yoğunluklarını "1 – hiç yoğun değil" ve "5 – çok yoğun" olmak üzere 5'li likert ölçekte değerlendirmeleri istendi. Her bir şarkı için yaptıkları duygusal değerlendirmelerden, her bir katılımcı için tüm duygu değerlendirmelerinin ortalama değerleri elde edildi ve bu ortalamalara açımlayıcı faktör analizi uygulandı. Analiz sonucunda; sakin ve üzgün, gergin, olgun ve ruhani, neşeli ve enerjik olmak üzere 4 faktör elde edildi. Makam, tempo ve şarkı değişkenlerinin duygusal etkilerini belirlemek amacıyla, her bir faktör için 11 (makam) x 2 (tempo) x 2 (şarkı) faktörlü varyans analizleri uygulandı. Analizler sonucunda; makam temel etkisi; sakin ve üzgün, olgun ve ruhani, neşeli ve enerjik boyutları için anlamlı iken, gergin boyutu için anlamlı değildi. Hicâz ve Nihâvend makamlarının, özellikle Mâhûr, Sabâ ve Hüseynî makamlarına göre daha sakin ve üzgün duygular uyandırdığı gözlendi. Râst, Segâh ve Nihâvend makamlarının diğer makamlara göre daha belirgin bir şekilde olgun ve ruhani duygular uyandırdığı belirlenirken; Mâhûr, Muhayyerkürdî ve Uşşâk makamlarının, Kürdîlihicazkâr başta olmak üzere diğer makamlara göre daha neşeli ve enerjik duygular uyandırdığı gözlendi. Kürdîlihicazkar, Nihâvend ve Uşşâk makamlarında yavaş tempo, hızlı tempoya göre daha sakin ve üzgün duygular uyandırırken, diğer makamlarda böyle bir fark ortaya çıkmadığı; Kürdîlihicazkâr makamı dışındaki tüm makamlarda hızlı temponun yavaş tempoya göre, daha neşeli ve enerjik duygular uyandırdığı belirlendi.
URI: http://hdl.handle.net/11452/1734
Appears in Collections:Yüksek Lisans Tezleri / Master Degree

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
427327.pdf1.44 MBAdobe PDFThumbnail
View/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons